Washington Şam'a 8 şart sunmuş: ABD Suriye'de ne yapacak

Son günlerde Esad rejiminin devrilmesinin ardından yeniden yapılanma sürecine giren Suriye’den ABD birliklerinin çekilmesi ihtimali gündeme gelirken, Amerikan Washington Post (WP) gazetesi Donald Trump yönetiminin bölgeye yaklaşımının dar bir perspektifle sınırlı olduğunu iddia etti. Gazeteye konuşan yetkililer, Beyaz Saray’ın öncelikli amacının Suriye’de öncelikle ABD çıkarlarına hizmet edecek adımlar atılması olduğu ve bu bağlamda özellikle İran ve Rusya’nın olası etkilerini kısıtlayıcı bir politika izlendiğini aktardı. Trump’ın da şu ana kadarki açıklamalarında Suriye’ye ilgi göstermediği dikkat çekerken, ABD’nin yeni Şam yönetimine vereceği desteği de geçen ay Ahmed Şara yönetimine ilettikleri sekiz maddelik bir talep listesine bağladığı iddia edildi.

‘ÖNCELİĞİMİZ ABD ÇIKARLARI’

WP’ye konuşan üst düzey bir ABD’li yetkili Beyaz Saray’ın amacının “Suriye halkını kurtarmak olmadığını”, ABD’nin çıkarları doğrultusunda “İran’ın Suriye’de tekrar etkili olmasını ve DEAŞ’ın canlanmasını önlemeyi” hedeflediklerini aktardı. Yetkili, Şara yönetiminin “yabancı İslamcı militanlar ve El Kaide bağlantılarından tamamen arındığını ispat edene ve azınlıkları bir araya getirebileceğini gösterene kadar” Washington’ın Şam’a temkinli yaklaşımını sürdüreceğini söylerken, WP’ye konuşan bir başka kaynak bu doğrultuda ABD’nin Şam’dan istekleri olduğunu söyledi.

LİSTEDE FİLİSTİN DAYATMASI

İddiaya göre ABD’li yetkililer geçen ay Suriye Dışişleri Bakanı Hasan Şeybani’ye Brüksel’deki bir uluslararası toplantı sırasında sekiz maddelik güven artırıcı önlem listesi sundu. Gazeteye göre ABD’nin Suriye’ye yönelik uygulanan yaptırımları kaldırmayı değerlendirmek için ön şart olarak masaya koyduğu listedeki maddelerden biri ABD’nin Suriye topraklarında antiterör operasyonları düzenlemesine izin verilmesi var. Bir diğer çarpıcı madde ise Şam hükümetinin Suriye topraklarındaki “tüm Filistinli milislerin ve siyasi faaliyetlerin yasaklandığını bildiren resmi bir kamuoyu bildirisi yayınlaması” ve “İsrail’in korkularını yatıştırmak” için bu grupların üyelerinin sınır dışı edilmesi talebi.

‘ÇEKİLME BAŞLADI’

ABD’nin bölgedeki askerlerini tamamen çekmesinin gündemde olmadığını belirten askeri kaynaklar, askeri varlığın “azaltılması” ve “yeniden yapılandırılması” yönünde planlamaların sürdüğünü dile getiriyor. ABD Savunma Bakanlığı’ndan bir yetkili, “sahada bu doğrultuda hareketliliğin başladığını ancak İran’la sürdürülen nükleer müzakerelerin ikinci turundan önce resmi bir açıklama beklenmediğini” aktardı. New York Times gazetesi de ABD’nin Suriye’deki 2 bin dolayında olan asker sayısının 1400’e kadar ineceğini belirterek ABD askerlerinin çekilme görüntülerini yayınladı. Gazete, sekiz Amerikan askeri üssünden üçünün kapanacağını öne sürdü. Deyrizor’daki Koniko Gaz Sahası’ndaki üstteki Amerikan askerlerinin Haseke’ye çekildiği iddia edildi.

KAPSAMLI PLAN İHTİYACI

Öte yandan ABD’nin Avrupalı ve Ortadoğu müttefikleri, Washington tarafından kapsamlı bir Suriye planı ortaya koyulmamasından rahatsız. ABD’nin Suriye’ye uygulanan yaptırımlar konusunda adım atmamasının yeni Şam yönetimini özellikle ekonomik anlamda ciddi ölçüde kısıtlayacağı, bu durumun da Rusya ve İran için yeniden nüfuz alanı oluşturabileceği endişeleri var. Trump’ın ilk döneminde Suriye Özel Temsilcisi olan James Jeffrey, Rusya’nın enerji ve temel ihtiyaç maddeleri yardımıyla yeniden nüfuz kazanmaya çalışırken, İran’ın da diplomatik boşluklardan faydalanarak ülkeye yeniden giriş yolları bulabileceği uyarısında bulunuyor.