Çin’den Trump’a mesaj, Putin’den Batı’ya suçlama: Şanghay Zirvesi dünya gündeminde
TİANJİN – Şanghay İşbirliği Örgütü’nün (ŞİÖ) Çin’in Tianjin kentinde düzenlenen 25. Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı, küresel çapta dikkatleri üzerine çekti. Zirveye Türkiye, Rusya ve Hindistan’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda ülke katılırken, ABD’nin öngörülemez politikaları ve küresel istikrarsızlık gündemin merkezine oturdu.
Şi’den hegemonya uyarısı
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, açılış konuşmasında “ABD’nin hegemonya ve güç siyasetine karşı” iş birliği çağrısı yaptı. Şi, örgütün çok taraflılıktan yana bir çizgi izlediğini belirterek, “Eşit ve düzen içinde çok kutuplu bir dünya inşa etmeliyiz” dedi. Ayrıca ŞİÖ Kalkınma Bankası kurulması önerisini gündeme getirirken, Çin’in üye ülkelere 84 milyar dolarlık yatırım yaptığını, önümüzdeki üç yıl için de 1,4 milyar dolarlık ek kredi desteği sağlayacağını açıkladı.
Putin: “Krizin sorumlusu Batı”
Zirvede konuşan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Ukrayna’daki savaşın Batı’nın kışkırtmaları sonucu başladığını öne sürdü. Putin, “Bu kriz Rusya’nın saldırısıyla değil, Batı’nın desteklediği darbenin sonucu ortaya çıktı. Krizin ikinci nedeni de Batı’nın Ukrayna’yı NATO’ya çekme çabalarıdır” ifadelerini kullandı.
Trump’a karşı iş birliği çağrısı
Çin lideri Şi, ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret politikalarına atıfta bulunarak, tarifelere karşı ortak duruş sergilenmesi gerektiğini vurguladı. Washington Post’un haberine göre, Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin 7 yıl aradan sonra Pekin’e yaptığı ziyaret de Çin’in bu yöndeki girişimlerinin önemli bir göstergesi olarak değerlendirildi.
“ABD’ye karşı koalisyon” yorumu
Berlin merkezli Mercator Çin Araştırmaları Enstitüsü’nden Claus Soong, Trump’ın öngörülemeyen politikalarının ABD’ye karşı ortak bir blok oluşumuna zemin hazırladığını söyledi. Lanzhou Üniversitesi’nden Zhu Yongbiao ise zirvenin resmi olarak Washington’a karşı bir platform olmadığını belirterek, artan güvenlik kaygılarının ülkeler arası yakınlaşmayı teşvik ettiğini ifade etti.
ŞİÖ’nün ağırlığı
1996’da “Şanghay Beşlisi” olarak kurulan örgüt, bugün 10 üye ülkeye ulaşmış durumda. Moğolistan ve Afganistan gözlemci, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 14 ülke ise “diyalog ortağı” statüsünde yer alıyor. Örgüt, Avrasya kıtasının yüzde 65’ini kapsayan yüzölçümüyle dünya nüfusunun yüzde 40’ını ve küresel ekonominin yaklaşık yüzde 30’unu temsil ediyor.
