NYT'DEN ÇARPICI İDDİA: İSRAİL LÜBNAN'DA BEYAZ FOSFOR BOMBASI KULLANDI
ABD'nin önde gelen gazetelerinden New York Times (NYT), İsrail ordusunun Lübnan'da beyaz fosfor bombası kullandığına ilişkin yeni görüntüler ve görsel kanıtlar yayımladı. Ateşkese rağmen saldırıların sürdüğü bölgede çekilen görüntülerin, uluslararası kamuoyunda daha önce gündeme gelen iddiaları güçlendirdiği belirtildi.
Gazetenin topladığı ve doğruladığı görüntülerde, İsrail ordusunun Lübnan'ın çeşitli bölgelerinde son derece yanıcı ve insan sağlığı açısından ciddi riskler taşıyan beyaz fosfor mühimmatı kullandığı öne sürüldü. Haberde, beyaz fosfor kullanımına ait belirgin duman izlerinin özellikle Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye kentinde tespit edildiği ifade edildi.
Yaklaşık 40 bin nüfuslu Nebatiye'de çekilen ve sosyal medyada paylaşılan görüntülerin doğrulandığını belirten NYT, İsrail güçlerinin bölgedeki stratejik öneme sahip Beaufort Kalesi çevresinde operasyon yürüttüğü sırada beyaz fosfor kullanımına işaret eden izlerin görüldüğünü aktardı.
DÖRT FARKLI BÖLGEDE KULLANIM İDDİASI
Haberde, İsrail ile Hizbullah arasında mart ayında yeniden alevlenen çatışmaların ardından sahil kenti Sur ile El-Kuleyha, Hıyam ve Yohmor kasabalarının çevresinde de beyaz fosfor kullanıldığına dair kanıtların ortaya çıktığı belirtildi.
Uzmanlara göre beyaz fosfor, havayla temas ettiği anda kendiliğinden tutuşuyor ve söndürülmesi oldukça güç oluyor. Askeri operasyonlarda duman perdesi oluşturmak ve hedef bölgelerde yangın çıkarmak amacıyla kullanılan mühimmatın, sivillerin bulunduğu alanlarda kullanılması ise uluslararası insancıl hukuk açısından ciddi tartışmalara neden oluyor.
İSRAİL'E SORU YÖNELTİLDİ, YANIT GELMEDİ
New York Times, beyaz fosfor kullanıldığı iddia edilen dört farklı bölgenin koordinatlarını belirleyerek İsrail makamlarından açıklama talep ettiğini ancak herhangi bir yanıt alamadığını duyurdu.
Gazete, görüntülerde havada infilak eden top mermilerinden aşağı doğru yayılan beyaz fosfor parçacıklarının görüldüğünü ve bunun İsrail'in daha önce kullandığı Amerikan yapımı M825A1 mühimmatlarıyla uyumlu olduğunu kaydetti.
DAHA ÖNCE DE GÜNDEME GELMİŞTİ
İsrail'in beyaz fosfor kullandığı yönündeki iddialar ilk kez gündeme gelmiyor. Anadolu Ajansı tarafından 2023 yılında yayımlanan "Kanıt" kitabında, Gazze'deki sivil yerleşim alanlarında beyaz fosfor kullanımına ilişkin fotoğraf ve belgeler kamuoyuyla paylaşılmıştı.
Ayrıca İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün 2024 yılında yayımladığı raporda da İsrail ordusunun Lübnan'da beyaz fosfor mühimmatı kullandığına dair bulgular yer almış, daha güvenli alternatif mühimmatların bulunmasına rağmen bu tür silahların tercih edilmesi eleştirilmişti.
YÜZLERCE YANGINA NEDEN OLDUĞU İDDİASI
Lübnan hükümeti, Ekim 2023'ten bu yana İsrail'in beyaz fosfor kullandığı yönündeki şikayetlerini birçok kez Birleşmiş Milletler ve BM Güvenlik Konseyi'nin gündemine taşıdı. Lübnan'ın BM'ye sunduğu verilere göre, ülkenin güneyinde beyaz fosfor kullanımına bağlı olarak 600'den fazla yangın meydana geldi.
Dünya Sağlık Örgütü ise beyaz fosforun insan vücuduyla temas etmesi halinde ciddi yanıklara neden olduğunu, solunması durumunda ise solunum yolları ve gözlerde kalıcı hasar oluşturabileceğini belirtiyor.
İsrail yönetimi ise daha önce olduğu gibi beyaz fosfor kullanımına ilişkin suçlamalara yönelik kapsamlı bir açıklama yapmış değil. Tartışmalar sürerken, yayımlanan yeni görüntülerin uluslararası hukuk ve savaş suçları tartışmalarını yeniden alevlendirmesi bekleniyor.
