İsrail’in İran’a yönelik 13 Haziran’da başlattığı saldırılar, sadece askeri hedefleri değil, sivil yerleşim alanlarını da ağır şekilde etkiledi. İran İslam Devrimi Konut Vakfı yetkilileri, saldırıların ardından yapılan hasar tespit çalışmalarında sivil konutlara verilen zararın boyutunu açıkladı. Tespitlere göre, ülke genelinde yaklaşık 400 binanın incelendiği ve 400 ila 500 yapının yeniden inşa edilmesi gerektiği belirtiliyor.
Konut Vakfı Altyapı İşlerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Mecid Cudi, Tahran'da düzenlenen “Savaş Sonrası Yeniden Yapılanma” başlıklı toplantının ardından yaptığı açıklamada, hasarın cam, kapı ve pencere kırılmalarından tamamen yıkılan yapılara kadar geniş bir yelpazede olduğunu ifade etti. Cudi, “İlk maliyet tahminimiz 3 ila 4 trilyon tümen. Bu rakam yaklaşık 46 milyon dolara denk geliyor,” dedi.
Tahran ve Tebriz Büyük Kayıplar Verdi
Konut Vakfı Başkanı Gulamrıza Salihi de daha önce yaptığı açıklamada, saldırılarda en çok zararın başkent Tahran ve Tebriz kentlerinde yaşandığını vurgulamıştı. Sadece Tahran'da 332 yapının hasar gördüğünü açıklayan Salihi, bu kentlerdeki yapıların yeniden onarımı için geniş çaplı bir çalışma başlatıldığını belirtmişti.
1100 Can Kaybı, Binlerce Yaralı
Saldırıların bilançosu yalnızca yapısal zararlarla sınırlı kalmadı. İranlı yetkililerin verdiği bilgilere göre, aralarında üst düzey askeri yetkililer, nükleer bilim insanları, 126 kadın ve 41 çocuğun da bulunduğu yaklaşık 1100 kişi hayatını kaybetti. Yaralı sayısının ise 5 bini aştığı bildirildi.
İran’ın misilleme saldırılarında İsrail tarafı da kayıp verdi. İsrail kaynaklarına göre, İran’ın karşılık verdiği saldırılarda 28 kişi hayatını kaybederken, 1272 kişi yaralandı.
ABD’den Kritik Müdahale ve Ateşkes Açıklaması
İsrail’e destek veren ABD, 22 Haziran’da İran’ın Natanz, Fordo ve İsfahan’daki üç nükleer tesisini hedef aldı. İran, ertesi gün Katar’daki ABD’nin El-Udeyd Hava Üssü’ne füze saldırısıyla yanıt verdi.
Gerginliğin tırmandığı bu süreçte 24 Haziran’da ABD Başkanı Donald Trump, İran ile İsrail arasında ateşkes sağlandığını kamuoyuna duyurdu. Trump aynı açıklamasında, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını hedefleyen yeni bir nükleer anlaşma için müzakerelerin yeniden başlayacağını belirtti.
Savaşın Ardından Yeniden Yapılanma Gündemde
İran’da başlatılan hasar tespit ve yeniden inşa süreci, sadece fiziksel yapıları değil, aynı zamanda sosyal ve ekonomik toparlanmayı da kapsıyor. Uzmanlar, sivil altyapıya verilen bu denli büyük zararın, ülkede uzun vadeli bir yeniden yapılanma sürecini beraberinde getireceğine dikkat çekiyor.
