72 saatlik kriz: 2'inci dönemin kaos sinyalleri...

ABD Başkanı Donald Trump, Kanada ve Meksika'yı hedef alan açıklamalarının ardından iki ülkeye ticaret savaşı başlattı. Taleplerinin ardından başlayan ticaret savaşı, Trump'ın ilk dönemindeki ticaret savaşlarını hatırlattı.

ABD Başkanı Donald Trump, Kanada ve Meksika'dan yapılan ithalata yüzde 25 gümrük vergisi getirerek 72 saat içinde piyasalarda kargaşaya ve kaosa neden oldu. Yaşanan gümrük vergisi krizi, iş dünyasında olumsuz etkilere yol açarken ABD ile müttefikleri arasındaki ilişkiler güvensizlik yaşadı.

ABD'nin yeni Hazine Bakanı Scott Bessent ve yeni Ticaret Bakanı Howard Lutnick'in eşlik ettiği Trump, “Gümrük tarifeleri hem ekonomik olarak hem de istediğiniz diğer her şeyi elde etmede çok güçlüdür. Altın küpü olduğunuzda, gümrük vergileri çok iyidir” dedi.

2'İNCİ DÖNEMİN KAOS SİNYALLERİ

Trump'ın ticaret danışmanı Peter Navarro'nun başını çektiği daha yüksek faiz oranları görmek isteyenlerin sessizliğini koruyor. Trump ise, piyasaları ve küresel ekpnomi felakete sürüklemektense anlaşmalara varmayı tercih ediyor gibi gözüküor. Ancak Trump, hedeflerine ulaşmak için ekonomik baskı yöntemini kullanmak konusunda ilk dönemine kıyasla daha istekli bir profil çizdi.

Financial Times'ta yer alan habere göre, eski ABD ticaret yetkilisi Michael Smart, "Trump, ticareti yeniden dengelemek, üretimi ve dolayısıyla geliri arttırmak istiyor. Bunun yapmanın tek yolunun gümrük vergileri uygulamak olduğunu düşünüyor" değerlendirmesi yaptı.

TARİFE KARŞITLARI GALİP GELDİ

Konuya ilişkin bilgi sahibi bir kaynak, Navarro'nun istediğini aldığını "Trump'ın ilk döneminde olduğundan daha kararlı, Artık önemli bir figür ve Trump ondan 'Peter'ım diye bahsediyor" dedi.

Bir başka kaynak ise Navarro'nun, Trump'ın ticaret temsilcisi olarak seçtiği Jamieson Greer ile yakın şekilde çalışarak başkanın ticaret politikasını oluşturmaya başladığını söyledi.

Politico dergisi tarafından düzenlenen bir etkinlikte Lutnick ve Bessent'i öven Navarro, onları Trump'ın ekonomi ekibinin “yeni kanları” olarak nitelendirdi. Navarro ayrıca, Trump'ın kararlarının göründüğü kadar "kaotik" olmadığı konusunda ısrar etti.

Navarro, “Bu karar açıklandığında çok fazla inciler döküldüğünü gördük, ancak Meksika ve Kanada'dan da hemen sonuçlar aldık” dedi.

GÜMRÜK VERGİSİNE NASIL TEPKİLER VERİLDİ?

ABD'nin vergi kararlarının ardından piyasalar, gerginlik belirtileri göstermeye başladı. ABD hisse senetleri, Pazartesi günü piyasa açılışı öncesinde New York borsasındaki değerleri düştü.

Borsadaki düşüşün yanı sıra Kanada, ABD'den ithal edilen ürünlere yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulanması kararı aldı.

Kanada Başbakanı Justin Trudeau, "Kesinlikle gerilimi tırmandırmak istemiyoruz ama Kanada'yı savunacağız" ifadesinde bulunurken Kanada'da alışveriş yapanlar "Kanada'dan Satın Al" sloganıyla hareket etmeye başladı.

Trudeau daha sonra, Trump ile görüştüğünü belirtti ve sınır güvenliğini artırmaya yönelik alacakları önlemler çerçevesinde ABD'nin ülkeye getirdiği yüzde 25'lik gümrük vergisinin en az 30 gün süreyle durdurulacağını duyurdu.

Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum da, ABD'nin yüzde 25 gümrük vergisi kararına ilişkin, "B planının uygulanması için talimat veriyorum" ifadesini kullandı.

Sheinbaum, "Zorlama ile değil, akıl ve hukuk ile hareket edilir. Ekonomi Bakanı'na Meksika'nın çıkarlarını korumak amacıyla, tarife ve diğer ekonomik önlemleri içeren B planının uygulanması için talimat veriyorum. Beyaz Saray'ın, Meksika hükümetini suç örgütleriyle ittifak halinde göstermek isteyen iftirasını ve topraklarımıza müdahale niyetini kesin bir dille reddediyoruz" dedi.

Sheinbaum ve Trump arasında yapılan bir telefon görüşmesinin ardından Meksika'ya yönelik vergi kararının da 30 gün boyunca durdurulduğu belirtildi.

ŞİMDİ NE OLACAK?

Son yaşanan gelişmeleri değerlendiren dünyaca ünlü otomobil üreticisi Ford'un işçilerini temsil eden Unifor sendikası başkanı John D'Agnolo, “Rahatlamış hissetmiyorum" dedi.

D'Agnolo, “Sadece endişeliyim. Sadece 30 günlük bir erteleme, bu sadece işçiler ve aileler için daha fazla kargaşa anlamına geliyor" yorumu yaptı.

Öte yandan Kanada ve Meksika ile yapılan geçici anlaşmaların ömrü çok kısa olması, Trump'ın Mart ayı başında yeni tavizler talep etmesi endişesini beraberinde getirdi.

Ticaretteki gerilimin artmasına neden olan Trump, AB'yi de gümrük vergisi uygulamakla tehdit etti. Trump, “Avrupalılar yıllarca ABD'yi suiistimal ettiler. Bir anlaşma yapmak istiyorlar. Size şunu söyleyeyim, şartlar ne olursa olsun hepsi anlaşma yapmak istiyor" dedi.

AB'DEN CEVAP GECİKMEDİ

Trump'ın, AB'ye yönelik vergi tehditlerine Brüksel'den yanıt geldi. AB'den yapılan ve ticaret savaşını başlatabilecek açıklamada, ABD'nin büyük teknoloji şirketlerinin hedef alınabileceği ifade edildi

AB'nin "Silikon vadisini hedef almayı" planlandığını belirten iki yetkili, olası bir anlaşmazlıkta "baskı karşısında kullanılabilecek araçları" kullanmayı düşündüğünü ve ABD'nin hizmet sektörlerinin hedef alınacağını belirtti.

Financial Times gazetesine "Tüm seçenekler masada" diyen iki yetkili, uluslararası hukuku ihlal etmeden verilebilecek en sert yanıt olarak gümrük kararlarını işaret etti.

Yetkililer, Washington ile yaşanabilecek olası bir anlaşmazlıkta, AB'nin Trump'a karşı geliştirdiği ve 2023'te yürürlüğe koyduğu "ticaret bazukası"nın ilk kez kullanılacağını söyledi.

Ticaret bazukası AB'ye "fikri mülkiyet haklarının koruma" ve "yazılım transferi" gibi ticari kullanımların iptal edilmesine olanak tanırken aynı zamanda, doğrudan yabancı yatırımı engelleme ve bankacılık, sigorta gibi alanlarda pazarı kısıtlama sağlıyor.

AB'nin ticaretten sorumlu komisyon üyesi Maros Sefcovic, gümrük vergilerinden kaçınmak için müzakere çağrısı yaptı ancak "Eğer darbe alırsak sert bir şekilde karşılık vereceğiz" dedi.

Fransa Ticaret Bakanı Lauren Saint Martin, ticaret bazukasının önleyiciliğine ihtiyaç duyulabileceğini belirtirken AB için birlik çağrısında bulundu.