Yeşilay Türkiye Tütün Raporu 2025 Açıklandı: Tütün Bağımlılığı Genç Yaşlara İniyor, Elektronik Sigara Tehdidi Büyüyor
105 yıllık geçmişi boyunca bağımlılıklarla mücadeleyi temel misyon edinen Türkiye Yeşilay Cemiyeti, tütün bağımlılığına ilişkin en kapsamlı çalışmalardan biri olan **“Yeşilay Türkiye Tütün Raporu 2025”**i kamuoyuyla paylaştı. Yeşilay Bilim Kurulu ile Yeşilay Danışmanlık Merkezi’nin (YEDAM) ortak çalışmasıyla hazırlanan rapor, tütün ürünlerinin toplum üzerindeki etkilerini, bağımlılık düzeylerini, kullanım eğilimlerini ve çözüm önerilerini bilimsel veriler ışığında ele alıyor.
Rapor, Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç’in ev sahipliğinde düzenlenen basın toplantısıyla açıklandı. Toplantıda, tütün kullanımının Türkiye’deki yaygınlığından elektronik sigara risklerine, bırakma deneyimlerinden YEDAM modelinin başarı oranlarına kadar geniş bir veri seti kamuoyuna sunuldu.
Gençlerde Başlama Yaşı 16’ya Düştü
Raporda dikkat çeken en kritik noktalardan biri, sigaraya başlama yaşının 16'ya kadar gerilemiş olması. Araştırmaya göre gençler arasında hem klasik sigara hem de elektronik sigaraya yönelim artıyor. Özellikle elektronik sigaranın son yıllarda gençler için daha cazip hale geldiği ve bu durumun yeni bir bağımlılık dalgasına kapı araladığı belirtiliyor.
Günlük Tüketim Yüksek, Bırakma Süreci Zorlu
Türkiye’de tütün kullanan bireylerin günlük ortalama tüketim miktarı 22 adet olarak paylaşıldı. Bırakma girişiminde bulunan kullanıcıların önemli bir bölümünün ise 1 yıldan kısa sürede tekrar sigaraya başladığı vurgulanıyor. Bu durum, tütün bağımlılığının ne kadar güçlü bir kısır döngü oluşturduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
YEDAM Modeli Başarısını Kanıtlıyor
Yeşilay’ın ücretsiz danışmanlık hizmeti sunan YEDAM merkezleri, tütün bağımlılığı alanında dikkat çekici bir başarıya imza atıyor. Rapora göre YEDAM’dan profesyonel destek alan her 6 kişiden 5’i sigarayı bırakmayı başarıyor. Bu oran, bilimsel yöntemlere dayalı psikososyal desteğin bağımlılıklarla mücadelede ne kadar etkili olduğunu kanıtlıyor.
Genel Başkan Doç. Dr. Mehmet Dinç, tütün bağımlılığının diğer bağımlılık türlerinden daha hafif veya masum görülmesinin büyük bir yanılgı olduğunu belirterek,“Tütün bağımlılığını daha az zararlı göremeyiz. Bu bağımlılık her yıl yüz binlerce yaşamı etkiliyor ve toplum sağlığını doğrudan tehdit ediyor” ifadelerini kullandı.
Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Tayyib Kadak ise tütün kullanımının çoğu zaman bir bağımlılık olarak algılanmadığını hatırlatarak,“YEDAM’a başvuranların yalnızca yüzde 7’si sigara kullanımını gerçek bir sorun olarak görüyor. Bağımlılığı tanımadan onunla mücadele etmek mümkün değil” dedi.
Elektronik Sigara: Yeni Nesil Tehdit
Raporda yer alan verilere göre elektronik sigaralar, özellikle genç nüfusta klasik sigaradan bile daha büyük bir risk unsuru haline gelmiş durumda. Aroma seçenekleri, dijital pazarlama ve sosyal medya etkisi nedeniyle gençlerin elektronik sigaraya yöneliminin hızla arttığı belirtiliyor.
Topluma Çağrı: Önleme ve Farkındalık Şart
Yeşilay, tütün bağımlılığıyla mücadelede önleme, bilinçlendirme ve profesyonel destek süreçlerinin hayati öneme sahip olduğunu vurguluyor. Raporda hem politikaya yön veren kurumlara hem ailelere hem de topluma yönelik önemli öneriler sıralanıyor.“Yeşilay Türkiye Tütün Raporu 2025”, Türkiye’nin tütünle mücadelesinde daha kararlı, daha güçlü ve daha bütüncül adımlar atılması gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Tütün bağımlılığı milyonların hayatını esir alıyor.
Dünya genelinde 1,25 milyar yetişkin tütün kullanıyor. DSÖ verilerine göre bu kişilerin %60’ı sigarayı bırakmak istiyor, ancak %70’i etkili bırakma hizmetlerine erişemiyor.
Türkiye’de tütün bağımlılığı nedeniyle 17.044 kişi YEDAM’a başvurdu.
En çok başvuru yapan grup: %24,7 ile 40–50 yaş arası
Başvuranların %60,8’i erkek, %39,2’si kadın
Başvuranların %62,9’u 18 yaşından önce sigaraya başlamış
Ortalama başlama yaşı 16,9 (Erkeklerde 16,1, kadınlarda 18,1)
