ATEŞKES VE GÜVENLİK DÜZENLEMESİ
Suriye devlet medyası ve SDG tarafından eş zamanlı yapılan açıklamalarda, temas hatlarında kalıcı ateşkes sağlanması ve bölgede istikrarın güçlendirilmesi konusunda anlaşmaya varıldığı belirtildi. Mutabakat çerçevesinde Suriye İçişleri Bakanlığı’na bağlı güvenlik güçlerinin Haseke ve Kamışlı şehir merkezlerine girmesi ve güvenliği devralması kararlaştırıldı. Bu adımın, son dönemde yaşanan çatışmaların ardından bölgedeki gerilimi düşürmeyi hedeflediği ifade edildi.
SDG’NİN ÇEKİLİŞİ VE SAHADAKİ DURUM
Son haftalarda Suriye ordusunun SDG’ye yönelik başlattığı geniş çaplı harekât sonucunda örgüt unsurlarının Kobani (Ayn el Arab), Haseke ve Kamışlı’ya çekildiği biliniyordu. Yeni mutabakatla birlikte bu bölgelerde askeri hareketliliğin durdurulması ve kontrolün kademeli olarak Şam yönetimine geçmesi öngörülüyor.
ASKERİ ENTEGRASYON: TÜMEN VE TUGAY MODELİ
Anlaşmanın en dikkat çeken maddelerinden biri askeri entegrasyon başlığı oldu. Buna göre bölgedeki güvenlik güçlerinin entegrasyon süreci başlatılacak, SDG’ye bağlı üç tugayı kapsayan bir askeri tümen oluşturulacak. Ayrıca Ayn el Arab (Kobani) güçlerine bağlı bir tugayın, Halep vilayetine bağlı bir tümen bünyesinde teşkil edilmesi kararlaştırıldı. Bu düzenleme, uzun süredir devam eden “bireysel mi, toplu mu katılım” tartışmalarında SDG’nin taleplerine kısmen karşılık verilmesi olarak yorumlandı.
ÖZERK YÖNETİMİN TASFİYESİ
Mutabakat, SDG kontrolündeki bölgelerde kurulan sözde özerk yönetim kurumlarının Suriye devlet kurumlarıyla birleştirilmesini de kapsıyor. Buna göre mevcut sivil personelin görevlerini ve istihdamlarını koruyarak merkezi yönetime entegre edilmesi planlanıyor. Bu adımın, fiili bölünmüşlüğü sona erdirerek devlet otoritesini ülke geneline yaymayı amaçladığı vurgulanıyor.
KÜRT TOPLUMU VE YERİNDEN EDİLENLER
Anlaşmada Kürt toplumunun medeni ve eğitim alanındaki haklarının düzenlenmesi ve güvence altına alınması da yer aldı. Bunun yanı sıra, çatışmalar nedeniyle yerinden edilen kişilerin kendi bölgelerine güvenli şekilde geri dönüşünün sağlanması hedefleniyor. Suriyeli yetkililer, bu sürecin toplumsal barış ve yeniden inşa açısından kritik olduğunu belirtiyor.
YETKİ ŞAM YÖNETİMİNE DEVREDİLİYOR
Suriye Enformasyon Bakanı Hamza el-Mustafa, mutabakat sonrası yaptığı açıklamada ülkenin tüm bölgelerinin hükümet kontrolüne geçeceğini duyurdu. Daha önce 18 Ocak’ta varılan uzlaşmada sınır kapıları ve petrol bölgelerinin Şam’a devri öngörülmüş, ancak uygulamada yaşanan pürüzler nedeniyle süreç tıkanmıştı. Bu gelişmelerin ardından Suriye ordusunun sahada inisiyatif alması, yeni mutabakatın önünü açtı.
ULUSLARARASI TEPKİLER VE DESTEK
SDG lideri Mazlum Abdi ile İlham Ahmed’in Şam’da gerçekleştirdiği temasların ardından açıklanan anlaşmaya ABD ve Fransa’nın arabuluculuk yaptığı belirtildi. ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye özel temsilcisi Tom Barrack, mutabakatı “tarihi bir dönüm noktası” olarak nitelendirirken, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı Neçirvan Barzani de anlaşmaya destek verdiğini açıkladı.
UZMANLAR: MÜZAKERELER DEVAM EDECEK
Suriye devlet medyasına konuşan hükümet kaynakları, tüm sivil kurumlar ile sınır geçiş noktalarının devlet kontrolüne alınacağını ifade etti. Ancak süreci yakından izleyen uzmanlar, mutabakatın ileri bir adım olduğunu vurgulamakla birlikte, askeri ve idari entegrasyonun tam anlamıyla hayata geçirilmesi için yeni müzakerelere ihtiyaç duyulacağına dikkat çekiyor.
Şam ile SDG arasında varılan bu kapsamlı mutabakatın, Suriye’de yıllardır süren fiili bölünmüşlüğü sona erdirip erdiremeyeceği ise önümüzdeki süreçte sahadaki uygulamalarla netlik kazanacak.
