Mahremiyet Eğitimi: Yaşamın Sınırlarını Öğrenme Eğitimi

Mahremiyet Eğitimi Cinsel Eğitimden Fazlasıdır

Prof. Dr. Tarhan, günümüzde mahremiyet eğitiminin yanlış bir şekilde cinsel eğitim olarak algılandığını ve sunulduğunu belirtti. Tarhan'a göre cinsel eğitim, mahremiyet eğitiminin sadece %20'sini oluşturmaktadır. Geri kalan %80 ise yaşamın kurallarını, sınırlarını ve sorumluluklarını öğrenmeyi kapsamaktadır.

Hayatın Kuralları Ailede Öğrenilir

Prof. Dr. Tarhan, ilk eğitimin ailede verildiğini ve mahremiyet eğitiminin de ailede başlaması gerektiğini vurguladı. Hayatın kurallarını ailede öğrenen çocuk, sorumluluk sahibi, özgüvenli ve saygılı bir birey olur. Bu sınırları öğrenmeyen çocuklar ise özgüven eksikliği yaşayabilir, sınırsız ve sorumsuz davranabilirler.

Mahremiyet Eğitimi Nedir?

Prof. Dr. Tarhan, mahremiyet eğitimini "Yaşamın sınırlarını öğrenme eğitimi" olarak tanımlıyor. Bu eğitim kapsamında çocuklara şunlar öğretilmelidir:

• Kendine ve başkalarına saygı duymak
• Kişisel alan ve sınırlar kavramlarını öğrenmek
• Vücut dokunulmazlığını korumak
• İzinsiz başkalarının eşyalarına dokunmamak
• Gizlilik kavramını anlamak
• Mahrem alanlarda yalnız kalmanın önemini kavramak
• Duyguları ve düşünceleri paylaşmak için uygun zaman ve yeri seçmek
• Hayır demeyi öğrenmek
• Rahatsız edici durumlarda nasıl davranılacağını bilmek

İdeal Eğitim Evrensel Değerlere Dayalıdır

Prof. Dr. Tarhan, ideal eğitimin evrensel değerlere dayalı olduğunu savunuyor. Bu değerler şunlardır:

• Sözünde durmak
• Yalan söylememek
• Yardımsever olmak
• Merhametli ve paylaşımcı olmak
• Saygılı olmak
• Hoşgörülü olmak
• Adil olmak
• Doğruyu söylemek
• Sorumluluk sahibi olmak
• Empati kurmak

Bu değerlerin ailede ve eğitim sisteminde öğretilmesi, çocukların ahlaki ve etik açıdan gelişmesine katkıda bulunacaktır.

Prof. Dr. Tarhan: “Mahremiyet eğitimi yaşamın sınırlarını öğrenme eğitimidir…”

“Mahremiyet eğitimi cinsel eğitim olarak veriliyor…”

Bir çocuğa ilk eğitimin ailede verildiğini kaydeden Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan günümüzde mahremiyet eğitiminin cinsel eğitim olarak verildiğini, cinsel eğitimin mahremiyet eğitiminin aslında yüzde 20’sini oluşturduğunu söyledi. Hayatın kurallarının ne olduğunu ailede öğrenen çocuğun sorumluluk sahibi bir çocuk olduğuna dikkat çeken Tarhan, bu sınırları öğrenmeyen çocuğun, özgüven sahibi olamadığını veyahut da sınırsız, sorumsuz, şımarık bir çocuk olabildiğini kaydetti. Tarhan mahremiyet eğitiminin yaşamın sınırlarını öğrenme eğitimi olduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “İdeal eğitim, evrensel değerlerle yapılan eğitimdir. Sen insan olduğun için bu böyle olmalı, yaradılışın gereği bu böyle olmalı diyerek, sözünde durmak, yalan söylememek, yardımsever olmak, merhametli, paylaşımcı olmak gibi birçok insani değerler öğretilir.”

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, çocuklarda mahremiyet algısı konusunu değerlendirdi.

Mahremiyet bir kişinin sınırlarını ve özel alanını ifade ediyor

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, mahremiyet kavramının bir kişinin sınırlarını ve özel alanını ifade ettiğini dile getirerek, mahremiyet kelimesinin etimolojik olarak hürmet, mahrum bırakmak ve haram kökünden geldiğini söyledi.

“Bir kişinin size anlattığı çok özel bir konuyu sır olarak saklayabilmek de mahremiyete girer.” diyen Prof. Dr. Tarhan, “Mahremiyet denince biraz anlam daralması yaşanmış. Sadece cinsel anlamdaki mahremiyet anlaşılıyor. Aslındaki mahremiyet eğitimi kişinin, ahlaki normlar eğitimidir. Yani sosyal normlar var, yasal normlar var. Biz koruyan sosyal normlar var.” dedi.

İnsanlar sosyal olarak tekamül ediyor

Bir çocuğa ilk eğitimin ailede verildiğini kaydeden Prof. Dr. Tarhan, başkasının mahremiyetine saygı duyma, aile mahremiyetine, ev mahremiyete saygı duymanın insanlığın bir özelliği olduğunu ve insan dışında hiçbir canlıda bulunmadığın söyledi.

Maymunların insanlar arasında bin sene de yaşasa ahlakı, mahremiyeti öğrenemeyeceğini ifade eden Prof. Dr. Tarhan, “Çünkü onların beyinleri ona göre, o eğilimle yaratılmamış. İnsan beyni o eğilimle yaratılmış. İnsan beyni doğduktan sonra genetik ve biyolojik olarak tekamül etmiyor, sosyal tekamül ediyor. Onun için evrim kavramı da değişti şimdi. Hani evrim dediğimiz şey aslında hep vahşi çocuk olarak doğuyor.” diye konuştu.

Hayatın kurallarının ne olduğunu ailede öğrenirse çocuk, sorumluluk sahibi bir çocuk oluyor

Cinsiyetin atanmış ama cinsel kimliğin kazanılmış olduğunu belirten Prof. Dr. Tarhan, “Kadın ve erkek kimlikleri kazanılmıştır. Toplumsal kimlikler, sosyal roller kültürlerle belirlenmiştir. Eşleşme, biyolojik evlilik, kültüreldir. Bu nedenle bunlar öğreniliyor. Bir çocuğun yaşına, yeteneğine, cinsiyetine uygun, onun görevi, sorumluluğu, sosyal sınırları, ilişki sınırları, ailenin kurallı ortamı olması lazım. Hayatın kurallarının ne olduğunu ailede öğrenirse çocuk, sorumluluk sahibi bir çocuk oluyor, özgüven sahibi bir çocuk oluyor. Bu sınırları öğrenmeyen çocuk, özgüven sahibi olamıyor veyahut da sınırsız, sorumsuz, şımarık bir çocuk oluyor.” dedi.

Bazı kültürlerde karşı taraf izin vermeden onun çocuğunu sevemezsiniz

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Bazı kültürlerde karşı taraf izin vermeden onun çocuğunu sevemezsiniz, bunu şiddet olarak, taciz olarak kabul ediyorlar. Yani annesinden, babasından izin almadan… Biz farkında olmadan hemen seviyoruz. Bizim kültürümüzde normal o, ama onların kültüründe mahremiyet sınırını aşmak oluyor. Kendi özelini korumasını öğreniyor aynı zamanda başkasının özeline saygı duyulması gerektiğini öğreniyor. İkisini de öğrenmesi lazım.” dedi.

Tarhan: “Okulun şartları, kuralları var. Evin şartları, kuralları var”

Evinde kurallarla büyümeyen çocuğun bunu normal zannettiğini, okulda da böyle yapmaya çalıştığını kaydeden Prof. Dr. Tarhan, şöyle devam etti:

“Okulun şartları, kuralları var. Evin şartları, kuralları var. Bunlar genetik değil, sonradan öğreniliyor. Bunların öğretilmesi gerekiyor çocuğa. Annenin babanın görevi çocuğu mutlu etmeye çalışmak değil, çocuğu hayata hazırlamak. Hayatın zorluklarına hazırlamak, hayata karşı onun nerede duracağını, nerede nasıl davranacağını öğretmek... Araba kullanmayı öğrenir gibi, hayatı yönetmeyi öğretmek gerekiyor. Kendi gemisinin kaptanı olmayı anne babasının çocuğa öğretmesi gerekiyor.

Çocuğun izni olmadan anne baba bile dokunmamalı

Sadece cinsel organlarla ilgili mahremiyet anlamayalım, o çok basit. Cinsel taciz vesaire olmaması için şöyle diyoruz çocuğa, küçük yaşta cinsellik kavramı gelişmediği için, ‘Senin iç çamaşırının olduğu organlara senin iznin olmadan ben bile dokunmamalıyım’ demesi lazım anne baba. Yani bunu öğrenirse çocuk, başka biri dokunursa ‘Hayır’ der ona.”

Tarhan: “Bakıyoruz ki çocuk hiperaktif değil, şımarık. Sosyal sınırları bilmiyor”

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, bu eğitimin ailede verilmesi gerektiğine vurgu yaparak, şunları kaydetti:

“Komşuluk ilişkilerinde, mahallede, sosyal çevrede desteklenirse pekişir. Okulda desteklenirse pekişir. Zaten aksi durumda bir çocuk okulda uyum sağlayamıyor ki. Sıraların arasında dolaşan bir çocuk oluyor. Hiperaktif diye bize getiriyorlar, bakıyoruz ki çocuk hiperaktif değil, şımarık. Sosyal sınırları bilmiyor, nerede duracağını bilmiyor. Hep kendi istediğinin olmasını istiyor. Hep evin lideri o olmuş mesela. Böyle çocuklar başkasının mahremiyetini bilmiyor. Başkasının eşyasının izinsiz alıyor, kullanıyor.”

İnsanın saygılı olmayı öğrenmesinin gelişmişlik seviyesiyle ilgili olduğunu ifade eden Prof. Dr. Tarhan, “Farklı fikirlere saygılı olmak, en gelişmişlik seviyesi. Avrupa bunu orta çağın çilesini çeke çeke öğrendi.” dedi.

Tarhan: “Mahremiyet eğitimi cinsel eğitim olarak veriliyor…”

Osmanlı’da 1894’de yapılan nüfus sayımında İstanbul’da gayrimüslim oranının yüzde 44 olduğunu, sınırlara saygı duyarak ilişkilerin sürdüğünü sonra Osmanlı’nın gücü zayıflayınca sorunlar yaşandığını anlatan Prof. Dr. Tarhan, “Japonlar ilkokulda ilk üç sene sadece sosyal değerlerini öğretiyorlar, kendi kültürel değerlerini öğretiyorlar. Okuma yazma ikinci planda öğretiliyor. Biz bunu yapamıyoruz. Çocuklar daha sorumsuz, daha saygısız olmaya başlıyorlar. Bunun sebebi de eğitim sistemimiz bizim kültürümüze uygun değil. Mahremiyet eğitimi cinsel eğitim olarak veriliyor. Cinsel eğitim mahremiyet eğitiminin yüzde 20’si falandır. Yüzde 80’ini diğer alanlardır. Daha önce adabı muaşeret kuralları vardı. Şimdi o da yok.” diye konuştu.

Mahremiyet eğitimi ne zaman verilmeye başlanmalıdır?

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, mahremiyet eğitiminin çocuk doğduğundan itibaren verilmesi gerektiğini ifade ederek, “Mesela çocuğu severken poposunu sevmemek lazım. Poposunu severseniz poposunu sevgi nesnesi haline getiriyor. Poposu okşandıkça hoşuna gidiyor. Onu cinsel nesne zannediyor. Çocuğun pipisiyle oynuyorlar. Anne babalar amcana göster oğlum diyorlar. Bunlar aslında mahremiyetin yanlış öğretilmesidir çocuğa. 8-10 yaşındaki çocuğa alkol içiriyorlar, erkek oldun büyüdün diye sigara veriyorlar.” dedi.

“Çocukların yürümeye başlamasından itibaren ‘Bu senin oyuncağın, bu ablanın oyuncağı ondan izin almadan alma’ diye öğretilecek, odasındaki eşyalar ondan izin almadan anne baba almayacak, çocuğun odası, çekmecesi izni olmadan karıştırılmayacak, çocuğun odasına kapıya vurularak girilecek” diye neler yapılması gerektiğini de anlatan Prof. Dr. Tarhan, böyle olunca çocuğun da ‘benim özelime saygı duyuyorlar’ diyerek, annenin babanın özeline saygı duyacağını kaydetti.

Çocuklar kültürel değerlere göre küçük yaşta yetiştirilmeye başlanmalı

Çocukların kültürel değerlere göre küçük yaşta yetiştirilmeye başlandığında büyüdüğünde fazla sıkıntı yaşanmayacağını dile getiren Prof. Dr. Tarhan, “Çocuk kendiliğinden yapar. Birdenbire ergenliğe girdin böyle yap dediğin zaman çok geç. Küçük yaşta çocuğu sevdire sevdire yapılacak.” dedi.

Batının kuralları kutsallaştırarak eğitim verdiğini dile getiren Prof. Dr. Tarhan, “Ama ideal eğitim, evrensel değerlerle yapılan eğitimdir. Sen insan olduğun için bu böyle olmalı, yaradılışın gereği bu böyle olmalı diyerek, sözünde durmak, yalan söylememek, yardımsever olmak, merhametli, paylaşımcı olmak gibi birçok insani değerler öğretilir. Başkalarının haklarına saygı duymak, kendi haklarını koruyabilmek, kendi özelini koruyabilmek aslında empati eğitimi oluyor. Empati eğitimi bizim kültürümüzde ‘diğergamlık’ diye geçiyor. Biz ‘diğergam’ kelimesini kullanmadık unuttuk, empati kelimesi onun yerine geçti. Empati de onun yerini tutuyor tabii kullanılmasında da fayda var.  Başkasının haklarına, ihtiyaçlarına onların penceresinden olaylara bakabilen bir insan mahremiyeti öğrenebilir.  Mahremiyet eğitimi yaşamın sınırlarını öğrenme eğitimidir. Kendine yapılmasını istemediğin şeyi başkasına yapmamak…” şeklinde sözlerini tamamladı.