İstanbul Milletvekili Doğan Bekin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunduğu yazılı soru önergesiyle pamuk üretiminde yaşanan ciddi gerilemeye dikkat çekti. Anayasa’nın 98. ve TBMM İçtüzüğü’nün 96’ncı maddeleri kapsamında Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından cevaplandırılmasını talep eden Bekin, pamuk tarımında gelinen noktanın alarm verdiğini ifade etti.
Bekin’in önergesinde yer verdiği bilgilere göre, Eylül ayında açıklanan raporda 2025-2026 sezonu için Türkiye’nin lif pamuk üretimi 700 bin ton olarak öngörülürken, daha sonra yayımlanan yeni raporda bu rakam 665 bin tona düşürüldü. Bu güncelleme, üretimdeki gerilemenin resmi verilerle de teyit edildiğini ortaya koydu.
Milletvekili Bekin, pamuk üreticisinin artan girdi maliyetleri karşısında ürününü düşük fiyatla satmak zorunda kaldığını vurguladı. Piyasa kaynaklarına göre, sübvansiyonların dönüm bazından kilogram bazına çevrilmesiyle birlikte kütlü pamukta kilo başına desteğin yaklaşık 2,20 TL seviyesinde kaldığına dikkat çekildi. Oysa 2025-2026 pazarlama yılı için kütlü pamuk üretim maliyetlerinin kilogram başına 25-28 TL arasında olduğu, hasat döneminde ise pamuk fiyatlarının 26-31 TL bandında seyrettiği belirtildi. Bu tablonun, üretici için ya çok düşük bir kâr marjı ya da hiç kâr anlamına geldiği ifade edildi.
Önergede ayrıca son yıllarda artan kuraklık, su kaynaklarındaki yetersizlik, pamuk kurdu ve kök kaynaklı zararlılar nedeniyle yaşanan verim kayıplarına da yer verildi. Bu olumsuzluklar nedeniyle Ege Bölgesi’nde pamuk ekim alanlarının daraldığı, üreticilerin buğday ve ayçiçeği gibi alternatif ürünlere yöneldiği; Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ise pamuk yerine buğday ve yer fıstığı ekiminin yaygınlaştığı kaydedildi.
Doğan Bekin, pamuk üretimindeki bu gerilemenin yalnızca tarımsal bir sorun olmadığını, aynı zamanda tekstil ve hazır giyim sektörünü de derinden etkilediğini vurguladı. Yerli pamuk üretiminin azalmasına paralel olarak birçok tekstil firmasının kapanmak zorunda kaldığını, bazılarının ise Mısır başta olmak üzere yurt dışına taşındığını ifade etti.
Üretimdeki düşüşün Türkiye’yi pamuk ithalatına yönelttiğine dikkat çeken Bekin, özellikle ABD ve Brezilya’nın Türkiye pazarında pay kapmak için yarıştığını belirtti. Türkiye’nin pamuk ithalatında dünya sıralamasında üst sıralara yükselmesinin, yerli üretimin zayıflamasının açık bir sonucu olduğunu dile getirdi.
Milletvekili Bekin, bu tablo karşısında pamuk üreticisinin ayakta kalabilmesi için desteklerin artırılmasının ve yeni teşvik mekanizmalarının hayata geçirilmesinin zorunlu olduğunu vurguladı. Pamuk tarımının stratejik bir ürün olduğunu hatırlatan Bekin, üretimden vazgeçilmesinin uzun vadede hem dış ticaret açığını büyüteceğini hem de tekstil sektöründe istihdam kayıplarına yol açacağını ifade etti.
Doğan Bekin, Bakan Yumaklı’ya yönelttiği sorularla; 2025-2026 döneminde pamuk üretiminde öngörülen düşüş oranını, üretimdeki azalmanın nedenlerini, verilen desteklerin enflasyon karşısındaki yeterliliğini, alternatif ürünlere yönelmenin su kaynakları ve toprak verimliliği üzerindeki etkilerini, artan pamuk ithalatının kamuya maliyetini ve pamuk üretimi için uzun vadeli bir stratejik planın olup olmadığını sordu.
Bekin ayrıca, yerli çiftçilerin üretimde kalabilmesi için pamuk sübvansiyonlarının artırılmasına ve yeni devlet destekleriyle pamuk tarımının yeniden cazip hale getirilmesine yönelik bir çalışma yapılıp yapılmadığının da açıklanmasını talep etti.
Pamuk üretimindeki düşüşe karşı alınacak önlemlerin yalnızca çiftçiyi değil, sanayiciyi ve ülke ekonomisini de yakından ilgilendirdiğini vurgulayan Bekin’in bu çıkışı, tarım politikalarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiği yönündeki tartışmaları bir kez daha gündeme taşıdı.
