ABD ile yaşanan S400 gerilimini ve Trump'ın G20 zirvesinde bu konuyla ilgili tutumunu Bahçeşehir Üniversitesi Dekanı Prof. Dr. Nurşin Ateşoğlu şöyle değerlendirdi:
ABD'de yönetim sadece Trump'tan ibaret değil. Dolayısıyla da hem görsel ve yazılı basında olsun hem ABD içindeki diğer unsurların aslında son zamanlarda Türkiye'ye yönelik tehditkar ifadeleri ile karşı karşıya kaldık. En başta da bu s400 meselesi üzerinden uygulanabilecek yaptırımlar en çok Türkiye'de gündemimizi işgal eden bir meselesiydi. Bu bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ile uzun bir süredir belirli konular üzerinden tıkanıklık var ve bunu yaşıyoruz ama tek tek adım adım giden bir süreçten bahsetmek söz konusu bu G20 zirvesinde de yapılan görüşmelerde özellikle Başkan Trump'ın açıklamaları üzerinden biraz bir nefes aldık diye düşünüyorum. Çünkü Eğer mevzu bahis olan S400ler s bizim Cumhurbaşkanımız da o konuda böyle bir şey olmayacağı yönünde bir çıkarsama yaptı.
Benim anladığım kadarıyla taraflar bir araya geldiklerinde bir ara formül bulmak züerinde bir yönelim içerisinde kaldılar ve bunu da bir şekilde önceleyen Trump'ın açıklamaları oldu. Türkiye'nin bu konuda en azından haklı olduğunun altını çizmesi en meselelerden biri bizim için. Türkiye hava savunma meselesindeki ihtiyacını belirli noktalarda gidermek için önce müttefiklerine, onlardan cevap alamayınca da Çin'e, en son da S-400'lerle ısrarlı bir anlaşma yapması tamamen kendi savunma ihtiyacı ile ilgiliydi. Dolayısıyla müttefiklerimizin bize ve başta ABD'nin bu yönde olumlu davranmaması sonucunda buraya dönüldü.
Trump'ın S400 ve F-35 konusundaki tutumunun ABD Kongresi'nin duruşunu etkileyeceğini belirten Beykent Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Murat Ferman şunları söyledi:
Başkan Trump gayet açık ve net ifadelerle olayı kendi nokta-i nazarından nasıl değerlendirdiğini gösterdi. Trump, kendi üslubu ve kendi yaklaşımıyla da olsa herkesin anlayabileceği çok açık ve net bir lisanla ortaya koydu ve dedi ki "Zor bir iş, bunu çözeceğiz" Ama hatırlarsanız bu zirve öncesinde 3 tane yaptırım yapılacak, çalışılıyor vesaire gibi bir de bize biliyorsunuz bir şekilde sızdırılan bir mektup vardı. Bu mektubu Shannan tek başına yazmadı herhalde. Sonra da ailesine daha çok vakit ayırmak için görevinden ayrıldığını söyledi. Daha evvel hatırlarsanız hem Sayın Dışişleri Bakanımız hem savunma bakanımız çok açık ve net ifadelerle Başkan Trump'ın Türkiye'nin F-35 meselesinde ortak çalışma grubu oluşturarak daha evvelde hatırlarsanız yine buradan konuşmuştuk.
Aslında Türkiye belki de çok önemli bir noktaya imza atıyor. Yeni bir tartışmayı başlatıyor. Başlatmakla kalmıyor belki sonuçlandırıcı insiyatifi kullanıyor. Nasıl 'dünya beşten büyüktür' deyimine Birleşmiş Milletler gibi bir kurumun artık mevcut yapısal yetersizliklerini ortaya koyan ve bu konuda tarihi referans düşen bir Türkiye gerçeği var. Tıpkı burada olduğu gibi, iki farklı savunma teknolojisi aslında birlikte kullanılabilir. NATO Genel Sekreteri de söylemedi mi 'bütün ülkelerin milli savunma tasarrufudur' diye? Yani aslında iki ayrı sistem kurulmuş, bu tıpkı cep telefonlarındaki iki ayrı işletim sistemi gibi bir taraf 'arkadaş benimkini al kullan' öbürü diyor ki 'benimkini al kullan' Fakat bir süre sonra bunlar ortak platformlarda buluşmak zorunda olan teknolojiler. Şimdi savunmada da böyle Sovyet mekanizmasından gelen Rus sistemi var. Bir de Amerikan sistemi var.
ABD'de yönetim sadece Trump'tan ibaret değil. Dolayısıyla da hem görsel ve yazılı basında olsun hem ABD içindeki diğer unsurların aslında son zamanlarda Türkiye'ye yönelik tehditkar ifadeleri ile karşı karşıya kaldık. En başta da bu s400 meselesi üzerinden uygulanabilecek yaptırımlar en çok Türkiye'de gündemimizi işgal eden bir meselesiydi. Bu bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ile uzun bir süredir belirli konular üzerinden tıkanıklık var ve bunu yaşıyoruz ama tek tek adım adım giden bir süreçten bahsetmek söz konusu bu G20 zirvesinde de yapılan görüşmelerde özellikle Başkan Trump'ın açıklamaları üzerinden biraz bir nefes aldık diye düşünüyorum. Çünkü Eğer mevzu bahis olan S400ler s bizim Cumhurbaşkanımız da o konuda böyle bir şey olmayacağı yönünde bir çıkarsama yaptı.
Benim anladığım kadarıyla taraflar bir araya geldiklerinde bir ara formül bulmak züerinde bir yönelim içerisinde kaldılar ve bunu da bir şekilde önceleyen Trump'ın açıklamaları oldu. Türkiye'nin bu konuda en azından haklı olduğunun altını çizmesi en meselelerden biri bizim için. Türkiye hava savunma meselesindeki ihtiyacını belirli noktalarda gidermek için önce müttefiklerine, onlardan cevap alamayınca da Çin'e, en son da S-400'lerle ısrarlı bir anlaşma yapması tamamen kendi savunma ihtiyacı ile ilgiliydi. Dolayısıyla müttefiklerimizin bize ve başta ABD'nin bu yönde olumlu davranmaması sonucunda buraya dönüldü.
Trump'ın S400 ve F-35 konusundaki tutumunun ABD Kongresi'nin duruşunu etkileyeceğini belirten Beykent Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Murat Ferman şunları söyledi:
Başkan Trump gayet açık ve net ifadelerle olayı kendi nokta-i nazarından nasıl değerlendirdiğini gösterdi. Trump, kendi üslubu ve kendi yaklaşımıyla da olsa herkesin anlayabileceği çok açık ve net bir lisanla ortaya koydu ve dedi ki "Zor bir iş, bunu çözeceğiz" Ama hatırlarsanız bu zirve öncesinde 3 tane yaptırım yapılacak, çalışılıyor vesaire gibi bir de bize biliyorsunuz bir şekilde sızdırılan bir mektup vardı. Bu mektubu Shannan tek başına yazmadı herhalde. Sonra da ailesine daha çok vakit ayırmak için görevinden ayrıldığını söyledi. Daha evvel hatırlarsanız hem Sayın Dışişleri Bakanımız hem savunma bakanımız çok açık ve net ifadelerle Başkan Trump'ın Türkiye'nin F-35 meselesinde ortak çalışma grubu oluşturarak daha evvelde hatırlarsanız yine buradan konuşmuştuk.
Aslında Türkiye belki de çok önemli bir noktaya imza atıyor. Yeni bir tartışmayı başlatıyor. Başlatmakla kalmıyor belki sonuçlandırıcı insiyatifi kullanıyor. Nasıl 'dünya beşten büyüktür' deyimine Birleşmiş Milletler gibi bir kurumun artık mevcut yapısal yetersizliklerini ortaya koyan ve bu konuda tarihi referans düşen bir Türkiye gerçeği var. Tıpkı burada olduğu gibi, iki farklı savunma teknolojisi aslında birlikte kullanılabilir. NATO Genel Sekreteri de söylemedi mi 'bütün ülkelerin milli savunma tasarrufudur' diye? Yani aslında iki ayrı sistem kurulmuş, bu tıpkı cep telefonlarındaki iki ayrı işletim sistemi gibi bir taraf 'arkadaş benimkini al kullan' öbürü diyor ki 'benimkini al kullan' Fakat bir süre sonra bunlar ortak platformlarda buluşmak zorunda olan teknolojiler. Şimdi savunmada da böyle Sovyet mekanizmasından gelen Rus sistemi var. Bir de Amerikan sistemi var.
