Ukrayna için barış trafiği hızlandı: ‘Kore modeli’ masada… Trump’ın planı çıkmaza girdi, Kiev alternatif hazırlıyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna savaşını sona erdirmek için hazırladığı barış planı, Kiev’in sert itirazları ve “Rusya’nın lehine” olduğu yönündeki diplomatik değerlendirmeler nedeniyle çökmenin eşiğine geldi. Buna karşın Ukrayna lideri Volodimir Zelenski’nin Avrupalı müttefiklerle yoğun temaslar yürüttüğü ve Avrupa destekli yeni bir barış taslağının şekillenmeye başladığı ileri sürüldü.
Trump’tan Avrupa’ya: “Zayıf insanlar yönetiyor”
Zelenski’nin Avrupa başkentlerinde sürdürdüğü görüşmeler devam ederken, Trump’ın kapalı toplantılarda Avrupalı liderleri “zayıf insanlar tarafından yönetilen çürüyen uluslar topluluğu” olarak nitelendirdiği iddia edildi. Trump’ın, Zelenski’nin Donbas’ın Moskova’ya bırakılması yönündeki talebe kesin bir dille “hayır” demesi üzerine planının kilitlendiği aktarılıyor.
Üç ayaklı yeni barış çerçevesi
Washington Post’un haberine göre üzerinde çalışılan alternatif plan 20 maddeden oluşuyor ve üç ayrı belge halinde müzakere ediliyor:
Barış planı
Güvenlik garantileri
Savaş sonrası ekonomik toparlanma programı
Diplomatik kaynaklar, amaçlanan modelin Ukrayna’nın egemenliğinin güvence altına alındığı, sınırlarının uluslararası garantilerle korunacağı ve Avrupa Birliği’ne hızla entegre edileceği bir yapı olduğuna dikkat çekiyor.
“Kore modeli” yeniden gündemde
Masadaki en dikkat çekici seçenek ise Kuzey-Güney Kore hattını temel alan bir çözüm modeli.
Bu plana göre:
Donetsk’ten Herson’a uzanan geniş bir askerden arındırılmış bölge (DMZ) oluşturulacak.
DMZ’nin arkasında ağır silahların tamamen yasaklandığı daha geniş bir tampon hat bulunacak.
Sınır hattı sabitlenecek, tartışmalı bölgelerin nihai statüsü daha sonraki bir tarihe bırakılacak.
Zaporijya Nükleer Santrali Rus kontrolünde kalmayacak; güvenliği gerekçesiyle tesisin yönetimini ABD’nin devralabileceği konuşuluyor.
Yetkililer, bu formülün kalıcı barış için “en makul ara çözüm” olarak değerlendirildiğini kaydediyor.
Ukrayna’nın AB üyeliğinde 2027 hedefi
Müzakerelerde öne çıkan bir diğer başlık ise Ukrayna’nın 2027 gibi erken bir tarihte Avrupa Birliği’ne tam üye olması. Sürecin olağan dışı hızlandırılması Avrupa’da soru işaretleri yaratsa da, ABD’nin Macaristan’ın vetosunu kaldırması için Budapeşte’ye baskı yaptığı belirtiliyor.
Brüksel, üyeliğin Ukrayna’da yolsuzlukla mücadeleyi güçlendireceği ve ülkeyi yabancı yatırımlar için cazibe merkezine dönüştüreceği görüşünde.
Güvenlik garantisi NATO modelinde
Rusya’nın anlaşmayı ihlal etme ihtimaline karşı Washington’un Kiev’e, NATO’nun ünlü 5. Madde garantisini andıran bir güvenlik şemsiyesi sunmaya hazırlandığı aktarılıyor. Kiev ise bu taahhüdün mutlaka ABD Kongresi tarafından resmen onaylanmasını istiyor.
Dondurulmuş Rus varlıkları Ukrayna’ya aktarılacak
Trump yönetiminin Ukrayna’nın yeniden inşasını fonlamak amacıyla dondurulmuş Rus varlıklarından 100 milyar dolarlık bir kaynak oluşturmayı teklif ettiği, bu miktarın ilerleyen süreçte artırılabileceği ifade ediliyor.
ABD, Ukrayna Kalkınma Fonu’nun kurulması için BlackRock ve Dünya Bankası ile görüşüyor. Kurulacak fonun toplamda 400 milyar dolara kadar yatırım sağlayabileceği değerlendiriliyor. Aynı şekilde Rusya’nın da savaş sonrası dönemde ekonomik yatırımlarla sisteme entegre edilmesi yönünde talepler olduğu öne sürülüyor.
