ABD Başkanı Donald Trump’ın, Ukrayna’daki savaşın sona ermesi amacıyla Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e yapacağı teklifin detayları ortaya çıktı. Trump, Putin’i barışa ikna edebilmek için Rusya’nın Ukrayna’da ele geçirdiği bölgelerdeki doğal kaynakları yaptırımlara takılmadan kullanabileceği ekonomik teşvikler sunmayı planlıyor. Teklifler arasında, Ukrayna’nın nadir toprak minerallerine erişim hakkı, Alaska açıklarındaki doğal kaynaklardan yararlanma ve Rus şirketlerine uygulanan bazı yaptırımların kaldırılması yer alıyor.
Trump, Çarşamba günü düzenlediği basın toplantısında, Putin’in anlaşmaya yanaşmaması halinde “ağır sonuçlarla” karşılaşacağını ifade etti. ABD Başkanı, görüşmenin ardından Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin de katılımıyla ikinci bir toplantı gerçekleştirmek istediğini dile getirdi. Rusya lideri Putin ise bugüne kadar yaptığı açıklamalarda yaptırımların etkili olmadığını ve Rus ekonomisinin güçlü durumda olduğunu vurgulamıştı.
Zirve Hazırlıkları ve Avrupa Liderleriyle Görüşmeler
Trump, Alaska’da yapılacak ilk görüşmenin olumlu geçmesi durumunda kısa sürede ikinci bir buluşmayı planlıyor. Zirve öncesinde Zelenski’nin yanı sıra İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile çevrim içi bir toplantı gerçekleştirildi. Görüşmelerde Ukrayna’nın güvenlik garantileri ve barış sürecine ilişkin stratejiler ele alındı.
Ukrayna yönetimi, Rusya ile barış sağlanması durumunda Avrupa ülkeleri ve ABD’nin Ukrayna’ya güvenlik garantisi sunmasını ve NATO ile AB üyelik sürecinin başlatılmasını talep ediyor. Rusya ise savaş sonrası Ukrayna’nın “bağımsız” bir devlet olmasını ve bazı bölgelerin “tampon bölge” olarak korunmasını istiyor. Zelenski, Trump’ın güvenlik garantilerini desteklediğini belirterek, “Başkan Trump, Amerika’nın katılmaya hazır olduğunu söyledi” ifadelerini kullandı.
Ukrayna Madenleri ve Ekonomik İş Birliği
The Telegraph’ın haberine göre, Trump’ın teklifleri arasında Rusya’ya Ukrayna’daki değerli minerallere erişim hakkı sağlamak da bulunuyor. Özellikle lityum rezervlerinin önemli bir kısmı, Rusya’nın kontrolündeki bölgelerde yer alıyor. Trump’ın planı, ABD ve Rusya’nın Ukrayna’daki madenlerin çıkarılması ve ihracatında ortak çalışmasını öngörüyor.
Alaska ve Havacılık Sektörü Görüşmeleri
Trump ayrıca Rusya’ya Alaska açıklarındaki doğal kaynaklardan yararlanma fırsatı sunmayı değerlendiriyor. Bölgenin dünya petrol rezervlerinin yaklaşık yüzde 13’ünü barındırdığı tahmin ediliyor. Öte yandan, planlanan teşvikler arasında Rus havacılık sektörüne yönelik ihracat yasaklarının kaldırılması da yer alıyor. Bu adım, ABD’li üreticiler için yeni ticari fırsatlar yaratabilir.
Zelenski’den Kararlı Tutum
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, Rusya’nın toprak takası önerisine karşı çıkarak, “Lugansk ve Donetsk’ten geri çekilmeyiz. Ukrayna ordusu, Donbas topraklarının yüzde 30’unu savunmaya devam ediyor. Güvenlik garantileri verilmeden bir karış geri çekilmeyiz” dedi. Zelenski, Rusya’nın planının uzun vadeli tuzak içerdiğini ve savaşın yeniden alevlenebileceğini belirtti.
Zirveden Beklentiler
Beyaz Saray, Alaska’daki görüşme öncesinde beklentilerin yüksek tutulmaması gerektiğini vurguladı. Trump ise toplantının amacının, Putin’in barış konusundaki tutumunu anlamak olduğunu ifade etti. Görüşmenin Anchorage kentinde baş başa yapılacağı açıklandı. Beyaz Saray Sözcüsü Leavitt, zirvenin savaşın sona erdirilmesi için önemli bir adım olduğunu belirtti.
