Trump’ın Gazze Planı İsrail’de Kriz Yarattı: Netanyahu Baskı Altında, ABD’de Atmosfer Gergin
ABD Başkanı Donald Trump’ın gündeme getirdiği 21 maddelik Gazze planı, İsrail siyasetinde büyük tartışmalara yol açtı. Washington Post’un ulaştığı belgelere göre, plan İsrail açısından pek çok kritik başlık içeriyor ve Netanyahu hükümetinin mevcut hesaplarını bozma ihtimaliyle ciddi endişe yaratıyor.
Planın Detayları ve İlk Tepkiler
Sızan bilgilere göre, Trump’ın planı ateşkesin ilk aşamasında tüm rehinelerin “hemen” ve “tek seferde” serbest bırakılmasını öngörüyor. Ancak bu serbest bırakma sürecinin yaklaşık 72 saatlik bir takvime yayılacağı ifade ediliyor. İsrailli yetkililer, planın “büyük olasılıkla” hayata geçirileceğini düşünüyor.
Washington Post’un haberinde, Hamas’ın tüm saldırı silahlarının imhasının şart koşulduğu, barışçıl yaşamı kabul eden Hamas mensuplarına ise af veya sınır dışı seçeneği sunulacağı belirtildi. Bu maddeler, İsrail iç siyasetinde hem güvenlik hem de siyasi boyutta sert tartışmalara neden oldu.
Yardım Fonunun Geleceği Kriz Noktası
Planın en kritik başlıklarından biri, ABD’nin finanse ettiği Gazze yardım fonu oldu. Bugüne kadar İsrail ve ABD güdümündeki bir dernek üzerinden dağıtılan yardımlar, sivillere yönelik saldırılar nedeniyle tartışma yaratıyordu. Filistinli kaynaklara göre yüzlerce sivil bu dağıtım noktalarında hayatını kaybetti.
Trump yönetiminin bu fonu kapatarak yardım dağıtımını BM kuruluşlarına devretmeyi gündeme getirmesi, İsrail’de ciddi rahatsızlığa yol açtı. İsrail basını, bu durumun “insani yardım üzerindeki tekeli” sona erdirebileceğini ve Tel Aviv’in Gazze üzerindeki baskı araçlarını zayıflatabileceğini yazdı.
Aşırı Sağcı Bakanlardan Baskı
Planın açıklanmasının hemen öncesinde İsrail hükümeti içinde de tansiyon yükseldi. Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, sosyal medyada yaptığı açıklamada Netanyahu’ya “Hamas tamamen yenilgiye uğratılmadan savaşı bitirme yetkiniz yok” diyerek sert mesaj verdi.
Dışişleri Bakanı Gideon Saar ise daha diplomatik bir dille Netanyahu’yu uyararak, “Başbakan’ın Trump ile görüşmelerde İsrail çıkarlarını gerektiği gibi temsil edeceğine güveniyorum” dedi. Savunma Bakanı Yisrael Katz da Hamas silahsızlanmadığı takdirde “Gazze de Hamas da yok edilecek” ifadeleriyle sert bir çıkış yaptı.
Haaretz gazetesine göre, koalisyondaki aşırı sağcı partiler Gazze’nin tamamen işgal edilmesini savunuyor. Netanyahu’nun bu plandan vazgeçmesi durumunda hükümetin dağılabileceği ve erken seçimin gündeme gelebileceği öne sürülüyor.
ABD’de Gergin Atmosfer
Trump ile Netanyahu’nun Beyaz Saray’da yapacağı görüşme öncesinde ABD’de de diplomatik hareketlilik yoğunlaştı. C14’ün haberine göre, İsrail heyeti New York’ta kapsamlı hazırlıklar yapıyor. Görüşmenin, savaşın geleceğini belirleyebilecek kadar kritik olduğuna dikkat çekiliyor.
New York’ta düzenlenen 80. BM Genel Kurulu’nda Netanyahu protestolarla karşılanmış, çok sayıda ülke temsilcisi konuşma öncesinde salonu terk etmişti. Bu tablo, Netanyahu’nun uluslararası alandaki yalnızlığını bir kez daha ortaya koydu.
Netanyahu’nun Önündeki İki Seçenek
İsrail basını, Netanyahu’nun Trump ile yapacağı görüşmenin iç siyaset açısından belirleyici olacağı görüşünde. Buna göre Netanyahu’nun önünde iki yol bulunuyor: Görev süresini uzatarak 2026 bütçesini geçirmek ve yeni yasalar çıkarmak ya da erken seçim tarihini ilan etmek.
Uzmanlar, Netanyahu’nun hangi seçeneği tercih edeceğinin büyük ölçüde Trump’ın Gazze planıyla ilgili görüşmeden çıkacak sonuca bağlı olacağına dikkat çekiyor. Bu nedenle Trump-Netanyahu görüşmesi, yalnızca Gazze’deki savaşın geleceği için değil, İsrail’in iç siyasi dengeleri açısından da kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.
