Maymun çiçeği virüsü Afrika kıtasında belirli bölgelerde daha yaygın olarak görülmektedir. Özellikle Orta ve Batı Afrika'nın tropikal, kırsal bölgelerinde daha sık görülür.
Maymun Çiçeği: Viral Hastalık ve Kökeni
Maymun çiçeği, Afrika kökenli viral bir hastalıktır ve daha çok hayvanlardan insana bulaşmaktadır. 1959 yılında laboratuvar hayvanları üzerinde yapılan bir araştırmada ilk kez maymunlarda tanımlanan bu hastalık, adını burada almıştır. İnsanlarda ise ilk kez 1968 yılında Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde 9 yaşındaki bir çocukta görülmüştür. Hastalığa, Poxviridae ailesinin Orthopoxvirus cinsinin bir üyesi olan maymun çiçeği virüsü neden olmaktadır.Virüs ve Bulaşma Yolları
Orthopoxvirus, hem insanlarda hem de diğer memeli canlılarda konakçı olarak bulunabilir. Bu virüs, çiçek, sığır çiçeği, horsepox, camelpoks ve maymun çiçeği gibi hastalıklara yol açmaktadır. Çiçek hastalığına neden olan variola virüsü, bu grubun en bilinen örneğidir. Yapılan araştırmalar, maymun çiçeği virüsünün ip sincapları, ağaç sincapları, gambiya keseli sıçanları, fındık fareleri ve primatlar arasında bulunduğunu ortaya koymuştur.Bulaşma Yolları ve Belirtiler
Maymun çiçeği, yüz yüze yakın temas, enfekte olmuş insan veya hayvan temasları, virüsle temas eden materyaller, lezyonlar ve vücut sıvıları yoluyla bulaşabilir. Hastalığın kuluçka süresi, vücut direncine bağlı olarak 5 ila 21 gün arasında değişmektedir. Belirtiler arasında ateş, yorgunluk, baş ağrısı, sırt ve kas ağrıları ile halsizlik bulunmaktadır.Teşhis ve Tedavi
Maymun çiçeği, PCR (polimeraz zincir reaksiyonu) testi ile teşhis edilebilir. Eğer ciltte yara oluşmamışsa ve buradan örnek alınamamışsa, anal veya rektal sürüntü örnekleri de kullanılabilir. Bağışıklık sisteminin antikor üretip üretmediğini anlamak için kan testi yapılabilir. Virüsün iyileşme süresi genellikle iki ila dört hafta arasında olup, döküntülerin kuruyup düşmesi hastalığın genelde geçtiğini gösterir.Uluslararası Bildirim ve Aşılar
Maymun çiçeği, uluslararası bildirimi zorunlu enfeksiyon hastalıkları arasında yer almaktadır. Çiçek aşısı, ülkemizde 1980 yılına kadar düzenli bir şekilde uygulanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 1980 yılında çiçek hastalığının tüm dünyada eradike olduğunu ilan etmiştir.Bu bilgiler ışığında, maymun çiçeği hastalığı hakkında bilgi sahibi olmak, hem bireylerin hem de toplum sağlığının korunması açısından önemlidir.Maymun çiçeği virüsünün neden olduğu belirtiler şunları içerir:
- Yüzde, ağız içinde ve el, ayak, göğüs, genital bölge veya anüste sivilce veya kabarcıklara benzeyen döküntü.
- Ateş
- Lenf düğümlerinde şişme.
- Halsizlik.
- Kas ve sırt ağrısı
- Baş ağrısı
- Solunum yolları problemleri (öksürük, burun tıkanıklığı)
- Üşüme ve titreme.
