İsrail’de faaliyet gösteren beş insan hakları örgütü, BM’ye sundukları kapsamlı raporda, İsrail hapishanelerinde Filistinlilere yönelik işkencenin son iki yılda “kurumsal bir sisteme” dönüştüğünü ortaya koydu. Haaretz’in aktardığı bulgulara göre, Gazze’ye yönelik saldırıların başladığı 7 Ekim 2023’ten bu yana en az 94 Filistinli işkence altında hayatını kaybetti. Raporda, hem işgal altındaki bölgelerde yaşayan hem de İsrail vatandaşı Filistinlilerin gözaltıdan sorguya, cezaevlerinden alıkoyma süreçlerine kadar her aşamada ağır fiziksel ve psikolojik şiddete maruz bırakıldığı vurgulandı.
İsrailli örgütlerden BM’ye acı rapor: “İki yılda 94 Filistinli işkenceden öldü”
İsrail’de faaliyet gösteren beş insan hakları örgütü, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Komite’ye (CAT) sundukları ortak raporda, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarını başlattığı 7 Ekim 2023’ten bu yana Filistinlilere yönelik işkence uygulamalarının “eşi görülmemiş seviyeye” ulaştığını açıkladı. Haaretz’in haberine dayanan rapor, İsrail hapishanelerinde son iki yılda en az 94 Filistinlinin işkence sonucu yaşamını yitirdiğini ortaya koydu.
Raporda, işgal altındaki bölgelerde yaşayan Filistinlilerin gözaltından cezaevine uzanan tüm süreçlerde sistematik işkenceye maruz bırakıldığı vurgulanırken, “Üst düzey yetkililerin bu uygulamaları onayladığı, idari ve yargı mekanizmasının ise müdahale etmediği” belirtildi.
“Açlık, işkence, aşağılanma… Her aşama bir istismar zinciri”
İsrail askeri hapishanelerinde tutulan Filistinlilerin tanıklıklarına yer verilen raporda, tutukluların uzun süre açık hava bölmelerinde sert hava koşullarına maruz bırakıldığı, 24 saat boyunca kelepçeli ve gözleri bağlı şekilde tutulduğu, günün büyük bölümünde diz çökmeye veya yerde yatmaya zorlandığı ifade edildi.
Hijyen koşullarının son derece kötü olduğu cezaevlerinde tutukluların tuvalet ihtiyaçları için alt bezine mahkûm edildiği, tıbbi ihtiyaçlarının karşılanmadığı ve sürekli kötü muamele gördüğü kaydedildi.
Raporda, Filistinlilerin çoğu zaman “ölüm sınırına kadar aç bırakıldığı”, günlük verilen gıdanın sadece bin kalori civarında olduğu bildirildi.
Kaynar su dökme, köpek saldırıları ve ağır cinsel işkence iddiaları
Örgütlerin BM’ye sunduğu belgeler, işkencenin boyutunu gözler önüne seriyor. Buna göre tutuklular:
-
Köpek saldırılarına maruz bırakıldı,
-
Üzerlerine kaynar su döküldü,
-
Zincire vuruldu,
-
Uzun süre aşırı yüksek sesli müziğe tutuldu,
-
Bazı durumlarda nesnelerle cinsel saldırıya uğradı.
Raporda, “işemek ve aç bırakmak gibi sistematik istismar politikalarının” cezaevlerinde standart uygulamaya dönüştüğü ifade edildi.
Sorgu sırasında işkence gördüğünü belirten Filistinlilerin sayısının da dikkat çekici biçimde arttığı vurgulandı. 20 yılda 66 olan resmi başvuru sayısı, sadece son iki yılda 238’e yükseldi.
“Yasa dışı savaşçı” etiketiyle süresiz alıkoyma
İsrail’in Filistinlileri uzun süre yargılamadan alıkoymak için uluslararası hukukta karşılığı bulunmayan “yasa dışı savaşçı” sınıflandırmasını kullandığı belirtilen raporda, Gazze saldırılarının başladığı tarihten bu yana 4 binden fazla Filistinlinin bu tanımla alıkonduğu bildirildi.
Bu kişilerin, uluslararası hukukun savaş esirlerine dahi tanıdığı korumalardan mahrum bırakıldığına dikkat çekildi.
İsrail’in Gazze öncesi 1.100 civarında olan “idari tutuklu” sayısını da Eylül 2025 itibarıyla 3.500’e çıkardığı kaydedildi.
İdari tutukluluk sürelerinin ise son iki yılda iki katına çıktığı aktarıldı.
Açık hava hücrelerinde işkence: Sert hava şartları, kelepçeler, göz bağları
Raporda, askeri hapishanelerde tutulan Filistinlilerin uzun süre açık hava bölmelerinde bırakılarak soğuğa, yağmura ve aşırı sıcaklara maruz bırakıldığı; gün boyu kelepçeli ve gözleri bağlı şekilde tutuldukları yeniden vurgulandı. Filistinliler çoğu zaman diz üstünde veya çıplak beton üzerinde yatmaya mecbur ediliyor.
Beş örgütün ortak çağrısı: “İhlaller durdurulsun, uluslararası denetim sağlansın”
Adalah, HaMoked, İnsan Hakları için İsrailli Doktorlar, İsrail'de İşkenceye Karşı Kamu Komitesi ve Çocuk Gözaltılarına Karşı Ebeveynler tarafından hazırlanan kapsamlı rapor, geçen ay BM’ye sunuldu.
Örgütler, İsrail hapishanelerindeki uygulamaların uluslararası hukukta “işkence” tanımına girdiğini belirterek acil uluslararası denetim ve bağımsız soruşturma çağrısında bulundu.
