İsrail’in ilhak hamlesi Washington’da öfke yarattı, Türkiye ve 14 ülke ortak bildiriyle kınadı.
İsrail Meclisi Knesset’in işgal altındaki Batı Şeria’nın ilhakına yönelik yasa tasarısını ön oylamada kabul etmesi, uluslararası arenada büyük yankı uyandırdı. ABD yönetimi, tasarıya sert tepki gösterirken, Başkan Donald Trump “Eğer bu karar uygulanırsa, İsrail ABD’nin tüm desteğini kaybeder” sözleriyle Tel Aviv’e açık bir uyarıda bulundu.
Trump, Time dergisine yaptığı açıklamada, “Bu ilhak gerçekleşmeyecek. Arap ülkelerine söz verdim. Eğer İsrail bu adımı atarsa, destek sona erer” ifadelerini kullanarak, Washington’un İsrail üzerindeki diplomatik baskısını gözler önüne serdi.
“Aptalca Bir Gösteri”
İsrail ziyaretini tamamlayarak ülkesine dönen ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance ise, tasarının zamanlamasına tepki gösterdi. Ben Gurion Havalimanı’nda açıklamalarda bulunan Vance, “Bu girişim sembolik, pratikte karşılığı olmayan bir siyasi gösteridir. Hatta aptalca bir gösteri. ABD olarak bu oylamadan memnun kalmadık, Batı Şeria’nın ilhakına izin vermeyeceğiz” dedi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da İsrail hükümetine “Gazze’de yürütülen barış planını tehlikeye atmayın” uyarısında bulundu.
Oylama Mesaj mıydı?
Tasarının, Vance’in yanı sıra ABD Başkanı Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’in İsrail ziyareti sırasında gündeme alınması, “Washington’a verilen siyasi bir mesaj mı?” sorularını gündeme getirdi.
600 Bin Yasadışı Yerleşimci
1967’de işgal edilen Batı Şeria’da bugün 4 milyondan fazla Filistinli, İsrail’in askeri yönetimi altında yaşıyor. Bölgeye uluslararası hukuka aykırı biçimde kurulan 250’den fazla Yahudi yerleşim biriminde yaklaşık 600 bin İsrailli bulunuyor. Oylanan yasa tasarısının yasalaşması durumunda, Batı Şeria İsrail sivil yasalarına tabi hale gelecek ve bölgedeki askeri yönetim sona erecek.
Netanyahu’dan “Muhalefet Provokasyonu” Savunması
ABD’nin tepkisine rağmen sessizliğini bozmayan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, oylama sonrası suçu muhalefete attı. Başbakanlık Ofisi’nden yapılan açıklamada, “Bu tasarılar, hükümetin bilgisi dışında, muhalefet tarafından Vance’in ziyaretiyle çakıştırılan bir provokasyondur. Likud Partisi ve koalisyon ortakları oylamaya destek vermemiştir” ifadeleri yer aldı.
Türkiye ve 14 Ülkeden Ortak Tepki
Türkiye, Suudi Arabistan, Ürdün, Endonezya, Pakistan, Libya, Mısır ve diğer 9 ülkenin yanı sıra Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), ortak bir bildiri yayımlayarak İsrail’in kararını “uluslararası hukukun açık ihlali” olarak nitelendirdi.
Açıklamada, “İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarında sözde ‘egemenliğini’ dayatan yasa tasarılarını en güçlü şekilde kınıyoruz” denildi.
Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlerin kalıcı hale getirilmesi, bölgedeki barış umutlarını bir kez daha gölgeledi. ABD-İsrail hattında esen sert rüzgarlar, önümüzdeki günlerde Orta Doğu diplomasisinin seyrini belirleyecek gibi görünüyor.
