İran’da Hayat Pahalılığı Protestolarına İlişkin İlk Resmi Can Kaybı Açıklandı: 3 Bin 117 Ölü
İran Şehitler ve Gaziler Vakfı, ülkede hayat pahalılığı protestolarıyla başlayıp güvenlik olaylarına dönüşen son gelişmelere ilişkin ilk resmi can kaybı bilançosunu kamuoyuyla paylaştı. Devlet televizyonunda yayımlanan açıklamaya göre, ülke genelinde yaşanan olaylarda toplam 3 bin 117 kişi hayatını kaybetti.
Vakıf tarafından yapılan değerlendirmede, yaşamını yitirenlerin 2 bin 427’sinin “şehit” olarak kabul edildiği belirtildi. Geriye kalan 690 kişi için ise “terörist, silahlı isyancı” ya da “dosyası inceleme aşamasında olanlar” ifadeleri kullanıldı. Açıklamada, olayların niteliği ve ölümlerin koşullarına ilişkin detaylı incelemelerin tamamlandığı vurgulandı.
“Şehitlerin Büyük Kısmı Sivildi”
Şehitler ve Gaziler Vakfı’nın açıklamasında, hayatını kaybeden sivillere özellikle dikkat çekildi. Buna göre şehitlerin önemli bir bölümünün, olaylar sırasında doğrudan hedef alınan yoldan geçen siviller olduğu ifade edildi. Bir kısmının ise kalabalıklar içinde, örgütlü terör unsurlarının açtığı ateş sonucu yaşamını yitiren protestocular arasında yer aldığı belirtildi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Bu şehitler, 8 yıllık savunma savaşı şehitleri ve devrim şehitleri gibi bu milletin evlatlarıdır. İran milletinin kolları, şehitlerine daima açıktır.”
Güvenlik Konseyi: “Bu Bir Darbe Girişimiydi”
İran Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Ekber Purcemşidiyan da devlet televizyonunda katıldığı “özel gündem” programında açıklanan can kaybı rakamlarını teyit etti. Olayların sıradan protestoların ötesine geçtiğini savunan Purcemşidiyan, yaşananları “darbe ya da yarı darbe girişimi” olarak nitelendirdi.
Purcemşidiyan, “Planları başarısız oldu. Güvenlik güçleri hızlıca kontrol sağladı. Evet, rakam yüksektir ancak daha büyük bir felaketin önüne geçildi” dedi.
“Açıklanan Rakamlar Kesin Verilerdir”
Can kaybı sayısının açıklanmasındaki gecikmeye de değinen Purcemşidiyan, bunun Adli Tıp Kurumu’nun titiz çalışmaları nedeniyle yaşandığını belirtti. Kimlerin sivil, kimlerin güvenlik görevlisi ya da terör unsuru olduğunun ayrıntılı şekilde ayrıştırıldığını vurgulayan Purcemşidiyan, bugün paylaşılan rakamların kesin ve nihai veriler olduğunu söyledi.
Olayları, daha önce yaşanan 12 günlük savaşın devamı niteliğinde büyük bir terör dalgası olarak tanımlayan Purcemşidiyan, “Düşman sahada başaramadığını, iç kaos ve terörle gerçekleştirmeye çalıştı” ifadelerini kullandı.
“Amaç Silah Ele Geçirmek ve İç Çatışma Başlatmaktı”
Ülke genelinde eylemlerin yaygınlığına ve şiddet düzeyine dikkat çeken İran Güvenlik Konseyi Sekreteri, karakollara ve askeri tesislere yönelik saldırılar düzenlendiğini açıkladı. Purcemşidiyan’a göre saldırıların temel hedefi, silah ele geçirerek kanlı bir iç çatışmayı tetiklemekti.
Yaklaşık 400 ilçede ve 4 bin farklı noktada olay yaşandığını belirten Purcemşidiyan, yalnızca Tahran’da zaman zaman 100 ayrı çatışma noktasının oluştuğunu ifade etti.
İnternet Kısıtlamaları Kademeli Olarak Kaldırılacak
Purcemşidiyan, olaylar sonrası uygulanan internet kısıtlamalarına da değinerek, önceliğin halkın güvenliği olduğunu söyledi. Durumun büyük ölçüde kontrol altına alındığını belirten İranlı yetkili, internet erişimine yönelik kısıtlamaların kademeli ve bölgesel olarak kaldırılacağını, ancak bunun için net bir tarih vermenin şu aşamada erken olduğunu dile getirdi.
İran yönetimi, açıklanan bu rakamlarla birlikte ülkede yaşanan son olaylara ilişkin resmi tabloyu ilk kez ayrıntılı şekilde kamuoyuna sunmuş oldu.
