Gazze Şeridi’nde aylardır devam eden İsrail saldırılarının gölgesinde uluslararası dengeleri değiştirecek bir gelişme yaşandı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, yaptığı tarihi açıklamayla ülkesinin Filistin Devleti’ni resmen tanıdığını duyurdu. Starmer, 6 dakikayı aşan video mesajında kararın “Hamas’a bir ödül değil, barışa giden yol için bir umut” olduğunu vurgularken, örgütün yöneticilerine yönelik yeni yaptırımlar uygulanacağını da bildirdi.
Tarihsel Bir Dönüm Noktası
1917’deki Balfour Deklarasyonu ile İsrail’in temellerinin atılmasında rol oynayan İngiltere’nin, aradan geçen bir asır sonra Filistin’i tanıması, uluslararası kamuoyunda dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Londra’nın Paris ile birlikte aldığı bu karar, uzun süredir rafa kaldırıldığı düşünülen iki devletli çözüm formülüne yeniden hayat verdi.
Starmer’ın açıklaması, temmuz ayında yaptığı “İsrail ateşkesi kabul etmezse Filistin’i tanıyacağız” çıkışının ardından geldi. Kararla birlikte Filistin’in Londra’daki temsilciliği büyükelçilik statüsüne kavuşacak ve taraflar arasında uluslararası anlaşmalar imzalanabilecek.
Kanada, Avustralya ve Portekiz de Tanıdı
İngiltere’nin adımı yalnız kalmadı. Aynı gün Kanada, Avustralya ve Portekiz de Filistin’i tanıdıklarını ilan etti. Kanada Başbakanı Mark Carney, İsrail’in işgal politikalarını ve sivillere yönelik saldırılarını hatırlatarak, kararlarının barışa katkı sunmayı amaçladığını söyledi. Böylece Filistin’i tanıyan BM üyesi ülke sayısı 151’e yükseldi.
İsrail’den Sert Tepki
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İngiltere ve diğer ülkelerin kararına yanıtını ABD dönüşüne bıraktığını duyurdu ve “Bekleyin, göreceksiniz” ifadelerini kullandı. İsrail Dışişleri Bakanlığı ise tanıma kararını “tek taraflı ve kabul edilemez” diyerek reddetti. Aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ise bir sonraki kabine toplantısında Batı Şeria’nın ilhakını gündeme getireceğini açıkladı.
İsrail’de Barış İnisiyatifi
Öte yandan, İsrail içinde de farklı sesler yükseliyor. 60’tan fazla barış örgütü, Filistin devletinin tanınması için imza kampanyası başlattı. “It’s Time Coalition” adlı girişimin sözcüleri, Gazze’de savaşın bitirilmesi ve esirlerin serbest bırakılması için tanımanın tarihi bir fırsat olduğunu dile getirdi. Kampanyaya katılan Maoz Inon ise Ekim 2023 saldırılarında ailesini kaybetmesine rağmen intikam yerine barışı savunduğunu belirtti.
Uluslararası Konferans Bekleniyor
Bugün New York’ta başlayacak BM 80. Genel Kurulu kapsamında Filistin meselesi için uluslararası bir konferans düzenlenecek. Çok sayıda ülkenin de toplantıda Filistin’i devlet olarak tanıma kararını açıklaması bekleniyor.
Tarihin Tekrarı
1920–1948 yılları arasında İngiltere’nin manda yönetiminde kalan Filistin, Londra’nın politikalarıyla şekillenen bir coğrafya oldu. Bu nedenle İngiltere’nin bugünkü kararı, yalnızca diplomatik değil, aynı zamanda tarihsel bir hesaplaşma niteliği taşıyor.
