Hicrethaber merkeziMilli Gazete yazarı Erbakan Vakfı Genel Sekreteri Doğan Bekin bu hafta ki makalesinde Rusya’nın yeni stratejik hedefleri ve Türkiyekonulu makalesi
Rusya’nın yeni stratejik hedefleri ve Türkiye İsrail Başbakanı Netanyahu’nun, Suriye’deki durumu görüşmek üzere Rusya’ya ziyarette bulunması ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Türkiye-Rusya Üst Düzey İş Birliği Konseyi” toplantısına iştirak etmek üzere günübirlik Rusya’ya gitmesi, aslında Suriye odaklı olup, ağırlıklı olarak Suriye konusundaki iki tarafın görüşlerinin “off-the-record (kayıt dışı) ikili görüşmede ana gündem maddesi olarak ele alındığı varsayılabilir. Amerika’nın muhtemel Rakka operasyonu için yeniden Suriye arenasına girdiği bir dönemde, Türkiye, İsrail, Mısır gibi ABD müttefiki ülkelerin Rusya ile konsensüs arayışı içerisine girmeleri, Amerika’nın Ortadoğu’daki güç dengesi bağlamındaki misyonunu nasıl etkileyeceği ve Türkiye’nin Kuzey Suriye’deki beklentileri karşısında ne gibi sorumluluklar alacağı doğrusu merak konusudur. Putin, Rusya Federasyonu başkanı olduktan sonra yaptığı kritik hamlelerle büyük bir sabır ve irade gücü ortaya koyup, Batı’nın Rusya’ya yönelik uygulamakta olduğu müeyyidelere rağmen, Moskova’ya yeniden prestij sağlamaya çalıştı. Putin, ABD’nin dış politikadaki yanlış yöneliş ve hamlelerinden faydalanarak, 1923-1991 yılları arasında SSCB’nin Ortadoğu’da gerçekleştiremediği siyasi hamleyi büyük bir başarıyla ve en önemlisi ödünsüz (quid pro quo) olarak gerçekleştirmesi hiç te hafife alınacak bir gelişme olmasa gerek. ABD, Irak ve Afganistan’a odaklanıp yeni stratejiler geliştirirken, Putin’in başkanlığındaki Rusya Federasyonu, askeri kapasitesini geliştirerek emrivaki (fait accompli) ile Suriye’de dominant güç olmayı başarmıştır. Türkiye, Kuzey Suriye’de PYD ile iş birliği içerisinde hareket etmekte olan ABD’nin tutum değişikliğine gitmesi amacıyla Rusya ile olan ilişkilerini geliştirme çabası içerisindedir. Keza, Suriye’deki Hizbullah faktörünü dikkate alan İsrail de benzer şekilde Rusya Federasyonu’nun yeni ağırlığını dikkate alarak kapısını çalmaya başlamıştır. Bölge ülkeleri Rusya’yı ABD’nin bölgedeki yeni alternatifi olarak görmeye başladılar. Bugün ABD’ye tam anlamıyla bağımlı olan ve her yıl ABD’den aldığı 1,3 milyar dolarlık yardım ile gündeme gelen Mısır bile Rusya’nın Suriye’ye yerleşmesini destekler nitelikte mesajlar vermiştir.Avrupa Birliği ülkeleri, Rusya’dan aldıkları doğalgazı daha alt düzeylere çekerek bu ülkeye bağımlılığı azaltmak için alternatif arayışlar içerisinde iken, Putin’in Ortadoğu ve Afrika yeraltı enerji kaynaklarına yönelik politik hamleleri dikkat çekicidir. Son olarak, ABD’nin devşirdiği ve şu anda kendisini Libya Ulusal Ordusu lideri olarak gören Halife Haftar ile de temasa geçerek özellikle Libya’nın doğusunda yer alan ve büyük ölçüde Haftar’ın kontrolü altındaki zengin yeraltı kaynakları üzerinde söz sahibi olmaya çalışmaktadır. Bunda ne kadar başarılı olabileceği şüphesiz ABD ve müttefiklerinin tutumuna bağlıdır. Özellikle AB’nin Rusya’nın bu beklenmedik hamlelerinden çok rahatsızlık duymakta oldukları şüphe götürmez bir gerçektir. Rusya, Kırım ve Ukrayna’dan sonra Suriye’de de varlığını güçlü bir şekilde hissettirmeye çalışması ve ardından Libya’ya uzanmaya çalışması karşısında Trump yönetimindeki ABD’nin nasıl bir politik yol haritası izleyeceği doğrusu merak konusudur. Rusya, Ortadoğu denkleminde önemli bir güç merkezi olmak yolunda somut adımlar atmaya çalışırken, Türkiye gibi ABD müttefiki ülkeler ise, eski SSCB’den mülhem bir anlayışla hâlâ bunun sonucunun ne olacağı ve nereye varacağı konusunda tereddütleri olup, yeni politikalar belirleme konusunda geleceğe dair önemli soru işaretlerine sahiptirler. Aslında özellikle dış politikada, siyasi gelişmeleri iyice süzgeçten geçirerek, Don Kişotvari ve gözüpeklilik yaklaşımlar sergilemek yerine, realpolitikin gereğini yerine getirmek en akıllıca hareket olsa gerek. Bazen iç politik kaygılarla, dış politikada atılacak olan yanlış adımlar ve ani fevri hamleler tüm politik avantajları da ortadan kaldırabilir.
Rusya’nın yeni stratejik hedefleri ve Türkiye İsrail Başbakanı Netanyahu’nun, Suriye’deki durumu görüşmek üzere Rusya’ya ziyarette bulunması ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Türkiye-Rusya Üst Düzey İş Birliği Konseyi” toplantısına iştirak etmek üzere günübirlik Rusya’ya gitmesi, aslında Suriye odaklı olup, ağırlıklı olarak Suriye konusundaki iki tarafın görüşlerinin “off-the-record (kayıt dışı) ikili görüşmede ana gündem maddesi olarak ele alındığı varsayılabilir. Amerika’nın muhtemel Rakka operasyonu için yeniden Suriye arenasına girdiği bir dönemde, Türkiye, İsrail, Mısır gibi ABD müttefiki ülkelerin Rusya ile konsensüs arayışı içerisine girmeleri, Amerika’nın Ortadoğu’daki güç dengesi bağlamındaki misyonunu nasıl etkileyeceği ve Türkiye’nin Kuzey Suriye’deki beklentileri karşısında ne gibi sorumluluklar alacağı doğrusu merak konusudur. Putin, Rusya Federasyonu başkanı olduktan sonra yaptığı kritik hamlelerle büyük bir sabır ve irade gücü ortaya koyup, Batı’nın Rusya’ya yönelik uygulamakta olduğu müeyyidelere rağmen, Moskova’ya yeniden prestij sağlamaya çalıştı. Putin, ABD’nin dış politikadaki yanlış yöneliş ve hamlelerinden faydalanarak, 1923-1991 yılları arasında SSCB’nin Ortadoğu’da gerçekleştiremediği siyasi hamleyi büyük bir başarıyla ve en önemlisi ödünsüz (quid pro quo) olarak gerçekleştirmesi hiç te hafife alınacak bir gelişme olmasa gerek. ABD, Irak ve Afganistan’a odaklanıp yeni stratejiler geliştirirken, Putin’in başkanlığındaki Rusya Federasyonu, askeri kapasitesini geliştirerek emrivaki (fait accompli) ile Suriye’de dominant güç olmayı başarmıştır. Türkiye, Kuzey Suriye’de PYD ile iş birliği içerisinde hareket etmekte olan ABD’nin tutum değişikliğine gitmesi amacıyla Rusya ile olan ilişkilerini geliştirme çabası içerisindedir. Keza, Suriye’deki Hizbullah faktörünü dikkate alan İsrail de benzer şekilde Rusya Federasyonu’nun yeni ağırlığını dikkate alarak kapısını çalmaya başlamıştır. Bölge ülkeleri Rusya’yı ABD’nin bölgedeki yeni alternatifi olarak görmeye başladılar. Bugün ABD’ye tam anlamıyla bağımlı olan ve her yıl ABD’den aldığı 1,3 milyar dolarlık yardım ile gündeme gelen Mısır bile Rusya’nın Suriye’ye yerleşmesini destekler nitelikte mesajlar vermiştir.Avrupa Birliği ülkeleri, Rusya’dan aldıkları doğalgazı daha alt düzeylere çekerek bu ülkeye bağımlılığı azaltmak için alternatif arayışlar içerisinde iken, Putin’in Ortadoğu ve Afrika yeraltı enerji kaynaklarına yönelik politik hamleleri dikkat çekicidir. Son olarak, ABD’nin devşirdiği ve şu anda kendisini Libya Ulusal Ordusu lideri olarak gören Halife Haftar ile de temasa geçerek özellikle Libya’nın doğusunda yer alan ve büyük ölçüde Haftar’ın kontrolü altındaki zengin yeraltı kaynakları üzerinde söz sahibi olmaya çalışmaktadır. Bunda ne kadar başarılı olabileceği şüphesiz ABD ve müttefiklerinin tutumuna bağlıdır. Özellikle AB’nin Rusya’nın bu beklenmedik hamlelerinden çok rahatsızlık duymakta oldukları şüphe götürmez bir gerçektir. Rusya, Kırım ve Ukrayna’dan sonra Suriye’de de varlığını güçlü bir şekilde hissettirmeye çalışması ve ardından Libya’ya uzanmaya çalışması karşısında Trump yönetimindeki ABD’nin nasıl bir politik yol haritası izleyeceği doğrusu merak konusudur. Rusya, Ortadoğu denkleminde önemli bir güç merkezi olmak yolunda somut adımlar atmaya çalışırken, Türkiye gibi ABD müttefiki ülkeler ise, eski SSCB’den mülhem bir anlayışla hâlâ bunun sonucunun ne olacağı ve nereye varacağı konusunda tereddütleri olup, yeni politikalar belirleme konusunda geleceğe dair önemli soru işaretlerine sahiptirler. Aslında özellikle dış politikada, siyasi gelişmeleri iyice süzgeçten geçirerek, Don Kişotvari ve gözüpeklilik yaklaşımlar sergilemek yerine, realpolitikin gereğini yerine getirmek en akıllıca hareket olsa gerek. Bazen iç politik kaygılarla, dış politikada atılacak olan yanlış adımlar ve ani fevri hamleler tüm politik avantajları da ortadan kaldırabilir. 
