Çekya Hükümeti İstanbul Sözleşmesi'nden Çekilme Kararı Aldı

Çekya'dan İstanbul Sözleşmesi Kararı

Çekya hükümeti, kamuoyunda İstanbul Sözleşmesi olarak bilinen Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi ile ilgili önemli bir karar aldı.

Hükümet tarafından yapılan açıklamaya göre, 2016 yılında imzalanmasına rağmen bugüne kadar yürürlüğe konulmayan sözleşmeye ilişkin onay süreci resmen sona erdirildi. Böylece Çekya'nın sözleşmeden çekilme kararı kesinleşmiş oldu.

Onay Süreci Resmen İptal Edildi

Çekya'da mevcut hükümet, eski Başbakan Petr Fiala tarafından 2023 yılında başlatılan onay sürecini iptal etti.

Alınan kararla birlikte sözleşmenin yürürlüğe girmesi yönündeki tüm resmi işlemler sonlandırılırken, hükümetin kararıyla Çekya'nın İstanbul Sözleşmesi'ne ilişkin süreci tamamen kapatılmış oldu.

Senato Daha Önce Sözleşmeyi Veto Etmişti

Çekya Senatosu da Ocak 2024'te yapılan oylamada İstanbul Sözleşmesi'nin onaylanmasını reddetmişti.

Senatörlerin önemli bir bölümü, sözleşme metninde yer alan bazı ifadeler ve tanımlar nedeniyle çekincelerini dile getirirken, onay süreci Senato tarafından veto edilmişti.

Bu gelişmenin ardından hükümet de sözleşmeyle ilgili süreci tamamen sonlandırma kararı aldı.

"Toplumsal Cinsiyet" İfadesi Tartışma Konusu Oldu

Çekya'nın sözleşmeden çekilme kararında en önemli gerekçelerden birinin, metinde biyolojik cinsiyet yerine "toplumsal cinsiyet" kavramının kullanılması olduğu belirtildi.

Hükümet ve sözleşmeye karşı çıkan bazı siyasetçiler, bu kavramın ulusal hukuk sistemi ve aile yapısıyla ilgili farklı yorumlara yol açabileceğini savunarak onay sürecinin durdurulmasını destekledi.

Letonya'nın Ardından Bir Yeni Karar Daha

Çekya'nın aldığı bu karar, Avrupa'da İstanbul Sözleşmesi'ne ilişkin tartışmaların yeniden gündeme gelmesine neden oldu.

Daha önce Letonya da İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme yönünde karar aldığını açıklamıştı.

Bu gelişmeyle birlikte sözleşmeye yönelik farklı ülkelerdeki siyasi ve hukuki değerlendirmeler yeniden kamuoyunun gündemine taşındı.

İstanbul Sözleşmesi 2011'de Kabul Edildi

Resmi adı "Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi" olan İstanbul Sözleşmesi, 2011 yılında İstanbul'da gerçekleştirilen Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin 121. toplantısında kabul edildi.

Sözleşme, kadına yönelik şiddetin önlenmesi, mağdurların korunması ve şiddetle mücadele konusunda taraf devletlere çeşitli yükümlülükler getiriyor.

Avrupa'da Farklı Yaklaşımlar Sürüyor

Avrupa Birliği, İstanbul Sözleşmesi'ni 13 Haziran 2017 tarihinde imzalarken, bazı Avrupa ülkeleri sözleşmeyi imzalamasına rağmen yürürlüğe koymadı.

Rusya ve Azerbaycan sözleşmeyi imzalamazken; Çekya, Slovakya, Litvanya, Macaristan, Ermenistan ve Bulgaristan ise sözleşmeyi imzalayıp iç hukuklarında yürürlüğe koymayan ülkeler arasında yer aldı.

Türkiye 2021'de Sözleşmeden Ayrılmıştı

İstanbul Sözleşmesi, Türkiye'de de uzun süre kamuoyunun gündeminde yer almıştı.

Sözleşmenin bazı hükümleri, özellikle toplumsal cinsiyet eşitliği, aile yapısı ve geleneksel değerler açısından farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden olmuştu.

Türkiye, 2021 yılında aldığı kararla İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmişti.