Tandır Ekmeği Gelenegi Sürüyor, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun vazgeçilmez lezzetleri arasında yer alan tandır ekmeği,Yüz yıllarca nesilden nesle aktarıyor.Pişirildiği Tandır yerinden enfes kokusu mahalleden yayılıyor,hele hele taze çıkmış bir tandır ekmeğinin lezzeti ancak yiyenler tarafından bilinir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ramazan sofralarının vazgeçilmez yöresel yemeklerinden olan velibah, su böreği, bişi, hunk, kete(kade) Avşor Çorbası ve tandır ekmeği sabahın erken saatlerinde yakılan tandırlarda ev hanımlarınca pişiriliyor. Anne’den kıza geçen bir gelenek olarak yüzyıllardır yaşayan ve kadın emeğinin görünür olduğu yerlerden birisi de tandırdır.
Köylerde herkezin tandır ekmeği pişirme mecburiyeti vardır,hele hele yuğun nüfusun olduğu aileler ve bunların ekmek tüketme ortalama 1 çuval (50 ) kg olan un 1 ay gibi kısa zamanda tükenmektedir.Artık köylerin boşaltılması ve insanların artık şehre yerleşmesi ve metropollere göç etmesinin ardından kısmen bu gelenek bitti densede yine de damak ve bütçe ye tandır ekmeği meydan okumaktadır, Tandırda ekmek pişirme kültürü olduğunu düşünürseniz, Bitlis-muş,Diyarbakır,Van,v.s illerde kimi işletmeciler şehir merkezlerinde Tandır ekmek Fabrikaları kurarak damağa lezzete yardımcı oluyorlar,para kazanıyorlar.Çilekeş Kadınlar, kültürlerini yaşatmaya devam ederken, ailelerine de destek vermeye çalışıyorlar.Kadınlar için aynı zamanda sosyalleşmenin bir yöntemi olan tandırlarda pişen ekmeğin tadının fırın ekmeği ile kıyaslanamaz olduğunu belirten kadınlar, bir yandan yaptıkları işin ustası olmanın gurunu yaşarken, diğer yandan ise emeklerinin görünmez olmasından yakınıyorlar. Kendilerinin yaptıkları tandırda, kendi ekmeklerini pişirdiklerini söyleyen kadınlar, tandır ekmeğinin bir kültür olduğunu, bu kültürün yaşatılması gerektin ifade ettiler. Haftanın 2 veya 3 gününü tandır başında geçirdiklerini ifade eden kadınlar, "Tandırda ekmek pişirme çok zor olmasına rağmen, yöremizde hemen hemen bütün kadınlar ekmek pişirmek için tandır başına geçiyorlar. Tandır ekmeği yaşamın önemli yerinde yer alırTandır ekmeğinin yapımını büyüklerinden öğrendiğini dile getiren kadınlar; " Tandır ekmeği bizim için bir yaşam tarzı haline gelmiş, zamanımızın çoğu tandırda geçiyor, çok zor bir iş olmasına rağmen, bu işi severek yapıyoruz. Kadınlarla bir araya gelip birçok şeyi paylaşma fırsatı buluyoruz. Farkına varmadan ömrümüzün en güzel anlarını tandır başında geçiriyoruz" dediler. Krizde ekmek almaktan kurtuldukYaşanan ekonomik krizde birçok şekilde ihtiyaçlarını kıstıklarını söyleyen kadınlar; "Dünyada bir ekonomik kriz yaşanıyor, bizler ekmek pişirerek ekmek alma derdinden kurtuluyoruz, birçok tehlike olmasına rağmen, Tandır ekmeğinin tadı ve bereketinin hiçbir yerde olmadığını belirten kadınlar, "Bereketli bir ekmeği pişirip haftalarca tüketme fırsatı buluyoruz. Tandır ekmeyi çabuk bayatlamıyor, bu yüzden yöremizde herkes tandır ekmeğine yoğun ilgi gösteriyor ve seviyor" şeklinde ifadelerden bulunuldu.Ayrıca Büyük şehirlerde yaşayan akrabalarına buradan tandır ekmeğini gönderdiklerini dile getirdiler. Diyarbakır’da tandır ekmeği tüketimi alışkanlığından vazgeçmeyen tüketiciler, bir fırıncıya fırının içinde tandır kurmasına neden oldu.Sanayi tipi fırınların gelişmesiyle, geleneksel “fırınlar” olan tandırların zaman içinde ortadan kalkması beklenirken, tüketicilerin geleneksel alışkanlıklarını değiştirmemesiyle Diyarbakır’da birçok mahallede tandırlara rastlamak mümkün. Geçmişi 2 bin yılına dayanan tandır “fırınları”, geçmişte yerleşim yerlerinin mimarisiyle bütünleşik bir yapı arz ederken, tüketicilerin bu alışkanlığını değiştirmemesiyle günümüzdeki modern yapılar içindeki yerini eklektik de koruyor.Tandır ekmeği tüketiminden vazgeçmeyen, ancak kendileri de tandır ekmeği pişirmek istemeyen tüketicilerin varlığı, Recep Eryılmaz adlı fırıncıya, sanayi tipi fırının içinde bir de tandır “fırını” kurmasına neden oldu.Eryılmaz, tandır ekmeğine olan yoğun talebi, dikkate aldıklarını ve kendi aralarında yaptıkları tartışmaların ardından 6 yıl önce fırının içinde bir tandır kurulması kararı aldıklarını söyledi.‘MİLLET TANDIR EKMEĞİNİ SEVİYOR’Tandır kurmadan önce fazla bir iş yapamadıklarını aktaran Eryılmaz, “Biz de hem müşterinin geleneksel tüketim alışkanlığındaki ısrarı dikkate alarak hem de farklılık yaratmak amacıyla böyle bir şey yaptık. Millet tandır ekmeğini seviyor. Sırf tandır ekmeği için Diyarbakır’ın birçok mahallesinden buraya gelenler var. Sipariş verip yurtdışına götürenler bile var.” dedi.‘KIVAMINI TUTTURMAK ZORDUR’Diyarbakır’ın birçok yerinde mahallelinin ortak kullandığı tandır fırınlarını olduğunu hatırlatan Recep Eryılmaz, ancak tandır ekmeğinin maharet istediğini ve herkesin kıvamını tutturamadığını belirtti. Kendilerinin de başta kıvamı tutturmada sıkıntı yaşadığını, akrabası olan kadın usta, Müzeyyen Eryılmaz’ın zaman içinde ekmeğin kıvamını tutturduğunu kaydetti. Eryılmaz, “Bundan dolayı insanlar tüketebilecekleri, kıvamı tutturulmuş, günlük, taze ve tüketebilecekleri oranda bir tercihte bulunuyorlar. Biz de o tercihi yerine getiriyoruz.” diye belirtti.‘GÜNLÜK 300 İLE 350 TANDIR EKMEĞİ SATTIYORUZ’Tandır ekmeğinin fiyatı ile diğer ekmek fiyatı arasında fark olmadığını ifade eden Eryılmaz, tandır ekmeğinin gramajının 350 gram olduğunu söyledi.Tandır ekmeği yapmaya başladıklarından sonra, işlerinin açıldığını kaydeden Eryılmaz, günde 300 ile 350 arasında tandır ekmeği sattıklarını söyledi. 
.png)
Köylerde herkezin tandır ekmeği pişirme mecburiyeti vardır,hele hele yuğun nüfusun olduğu aileler ve bunların ekmek tüketme ortalama 1 çuval (50 ) kg olan un 1 ay gibi kısa zamanda tükenmektedir.Artık köylerin boşaltılması ve insanların artık şehre yerleşmesi ve metropollere göç etmesinin ardından kısmen bu gelenek bitti densede yine de damak ve bütçe ye tandır ekmeği meydan okumaktadır, Tandırda ekmek pişirme kültürü olduğunu düşünürseniz, Bitlis-muş,Diyarbakır,Van,v.s illerde kimi işletmeciler şehir merkezlerinde Tandır ekmek Fabrikaları kurarak damağa lezzete yardımcı oluyorlar,para kazanıyorlar.Çilekeş Kadınlar, kültürlerini yaşatmaya devam ederken, ailelerine de destek vermeye çalışıyorlar.Kadınlar için aynı zamanda sosyalleşmenin bir yöntemi olan tandırlarda pişen ekmeğin tadının fırın ekmeği ile kıyaslanamaz olduğunu belirten kadınlar, bir yandan yaptıkları işin ustası olmanın gurunu yaşarken, diğer yandan ise emeklerinin görünmez olmasından yakınıyorlar. Kendilerinin yaptıkları tandırda, kendi ekmeklerini pişirdiklerini söyleyen kadınlar, tandır ekmeğinin bir kültür olduğunu, bu kültürün yaşatılması gerektin ifade ettiler. Haftanın 2 veya 3 gününü tandır başında geçirdiklerini ifade eden kadınlar, "Tandırda ekmek pişirme çok zor olmasına rağmen, yöremizde hemen hemen bütün kadınlar ekmek pişirmek için tandır başına geçiyorlar. Tandır ekmeği yaşamın önemli yerinde yer alırTandır ekmeğinin yapımını büyüklerinden öğrendiğini dile getiren kadınlar; " Tandır ekmeği bizim için bir yaşam tarzı haline gelmiş, zamanımızın çoğu tandırda geçiyor, çok zor bir iş olmasına rağmen, bu işi severek yapıyoruz. Kadınlarla bir araya gelip birçok şeyi paylaşma fırsatı buluyoruz. Farkına varmadan ömrümüzün en güzel anlarını tandır başında geçiriyoruz" dediler. Krizde ekmek almaktan kurtuldukYaşanan ekonomik krizde birçok şekilde ihtiyaçlarını kıstıklarını söyleyen kadınlar; "Dünyada bir ekonomik kriz yaşanıyor, bizler ekmek pişirerek ekmek alma derdinden kurtuluyoruz, birçok tehlike olmasına rağmen, Tandır ekmeğinin tadı ve bereketinin hiçbir yerde olmadığını belirten kadınlar, "Bereketli bir ekmeği pişirip haftalarca tüketme fırsatı buluyoruz. Tandır ekmeyi çabuk bayatlamıyor, bu yüzden yöremizde herkes tandır ekmeğine yoğun ilgi gösteriyor ve seviyor" şeklinde ifadelerden bulunuldu.Ayrıca Büyük şehirlerde yaşayan akrabalarına buradan tandır ekmeğini gönderdiklerini dile getirdiler. Diyarbakır’da tandır ekmeği tüketimi alışkanlığından vazgeçmeyen tüketiciler, bir fırıncıya fırının içinde tandır kurmasına neden oldu.Sanayi tipi fırınların gelişmesiyle, geleneksel “fırınlar” olan tandırların zaman içinde ortadan kalkması beklenirken, tüketicilerin geleneksel alışkanlıklarını değiştirmemesiyle Diyarbakır’da birçok mahallede tandırlara rastlamak mümkün. Geçmişi 2 bin yılına dayanan tandır “fırınları”, geçmişte yerleşim yerlerinin mimarisiyle bütünleşik bir yapı arz ederken, tüketicilerin bu alışkanlığını değiştirmemesiyle günümüzdeki modern yapılar içindeki yerini eklektik de koruyor.Tandır ekmeği tüketiminden vazgeçmeyen, ancak kendileri de tandır ekmeği pişirmek istemeyen tüketicilerin varlığı, Recep Eryılmaz adlı fırıncıya, sanayi tipi fırının içinde bir de tandır “fırını” kurmasına neden oldu.Eryılmaz, tandır ekmeğine olan yoğun talebi, dikkate aldıklarını ve kendi aralarında yaptıkları tartışmaların ardından 6 yıl önce fırının içinde bir tandır kurulması kararı aldıklarını söyledi.‘MİLLET TANDIR EKMEĞİNİ SEVİYOR’Tandır kurmadan önce fazla bir iş yapamadıklarını aktaran Eryılmaz, “Biz de hem müşterinin geleneksel tüketim alışkanlığındaki ısrarı dikkate alarak hem de farklılık yaratmak amacıyla böyle bir şey yaptık. Millet tandır ekmeğini seviyor. Sırf tandır ekmeği için Diyarbakır’ın birçok mahallesinden buraya gelenler var. Sipariş verip yurtdışına götürenler bile var.” dedi.‘KIVAMINI TUTTURMAK ZORDUR’Diyarbakır’ın birçok yerinde mahallelinin ortak kullandığı tandır fırınlarını olduğunu hatırlatan Recep Eryılmaz, ancak tandır ekmeğinin maharet istediğini ve herkesin kıvamını tutturamadığını belirtti. Kendilerinin de başta kıvamı tutturmada sıkıntı yaşadığını, akrabası olan kadın usta, Müzeyyen Eryılmaz’ın zaman içinde ekmeğin kıvamını tutturduğunu kaydetti. Eryılmaz, “Bundan dolayı insanlar tüketebilecekleri, kıvamı tutturulmuş, günlük, taze ve tüketebilecekleri oranda bir tercihte bulunuyorlar. Biz de o tercihi yerine getiriyoruz.” diye belirtti.‘GÜNLÜK 300 İLE 350 TANDIR EKMEĞİ SATTIYORUZ’Tandır ekmeğinin fiyatı ile diğer ekmek fiyatı arasında fark olmadığını ifade eden Eryılmaz, tandır ekmeğinin gramajının 350 gram olduğunu söyledi.Tandır ekmeği yapmaya başladıklarından sonra, işlerinin açıldığını kaydeden Eryılmaz, günde 300 ile 350 arasında tandır ekmeği sattıklarını söyledi. 
