Müzakere Sonrası Savaş İddiası
İsviçre’nin Cenevre kentinde gerçekleştirilen ABD-İran görüşmelerinin ardından diplomasi trafiği sürerken, Amerikan basınında dikkat çeken bir iddia gündeme geldi. ABD merkezli haber platformu Axios, ismi açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberinde, Washington’un İran ile “çoğu Amerikalının fark ettiğinden daha yakın” bir savaşa sürüklendiğini öne sürdü.
Haberde, ABD’nin İran’a yönelik olası askeri operasyonunun “büyük, haftalarca sürebilecek ve tam teşekküllü” olabileceği ifade edildi. Söz konusu harekâtın, muhtemel bir ortak ABD-İsrail operasyonu şeklinde gerçekleşebileceği iddiası da dikkat çekti.
Trump’a yakın olduğu belirtilen bir danışmanın, önümüzdeki haftalarda saldırı ihtimalini yüzde 90 olarak değerlendirdiği ileri sürüldü. Ancak iddialara ilişkin Washington ya da Tahran’dan resmi bir açıklama yapılmadı.
Bölgeye Yoğun Askeri Sevkiyat
Haberde yer alan bilgilere göre, Orta Doğu’ya son dönemde yoğun askeri sevkiyat gerçekleştirildi. 150’den fazla ABD askeri kargo uçuşunun bölgeye silah sistemleri ve mühimmat taşıdığı, son 24 saat içinde ise F-35, F-22 ve F-16 tipi 50 savaş uçağının daha bölgeye doğru yola çıktığı belirtildi.
Bu gelişmeler, olası bir operasyon senaryosunu güçlendiren adımlar olarak yorumlandı.
İsrail: “Günler İçinde Savaş Senaryosu”
İsrail tarafında da hareketlilik dikkat çekiyor. İsrail devlet televizyonu KAN, hükümet komitesinin İran’a ilişkin güvenlik değerlendirmesi yaptığını duyurdu. Komite yetkililerinin, İsrail Ordusu İç Cephe Komutanlığı Sekreteri Shai Clapper’den kapsamlı bir brifing aldığı aktarıldı.
Likud Milletvekili Boaz Bismuth, toplantı sonrası yaptığı açıklamada, İran konusunda zorlu bir süreçten geçtiklerini belirterek, “İsrail’de İran’a karşı bir saldırının ne zaman başlatılacağını günde birkaç kez kendine sormayan vatandaş yok” ifadelerini kullandı.
Öte yandan Yedioth Ahronoth gazetesi, yapılan değerlendirmenin İran’dan gelebilecek füze ve insansız hava aracı saldırılarına odaklanan gizli bir güvenlik toplantısı olduğunu yazdı. İsrail’in Kanal 12 televizyonu da Tel Aviv yönetiminin müzakerelerin çökme ihtimaline karşı hazırlık yaptığını öne sürdü.
İsrail’de, diplomasi için zamanın daraldığı ve olası bir saldırıya “her an kapıdaymış gibi” hazır olunması gerektiği yönünde bir kanaatin güçlendiği ifade ediliyor.
Nükleer Müzakerelerde Güvensizlik
Cenevre’de yapılan temaslarda nükleer konuda sınırlı ilerleme kaydedildiği belirtilse de, İran’ın balistik füze programı ve bölgedeki “vekil güçlere” destek konusunu müzakere masasına getirmeyi reddettiği iddia edildi. Bu durumun, ABD tarafında iyimserliği azalttığı kaydedildi.
Beyaz Saray’ın İsrail’e, İran’ın ABD Başkanı Donald Trump’ın şartlarını kabul etmeye yanaşmadığını ilettiği ve müzakerelerin ilerlemesinin zor olduğu yönünde mesaj verdiği öne sürüldü.
Hürmüz’de Üçlü Tatbikat
Gerilimin arttığı bir dönemde İran, Rusya ve Çin donanmaları Umman Denizi ve Kuzey Hint Okyanusu’nda ortak tatbikat gerçekleştirmeye hazırlanıyor. Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’nın aktardığına göre, “Deniz Güvenlik Kuşağı” adlı tatbikat Devrim Muhafızları Ordusu Donanması ile Çin ve Rus deniz kuvvetlerinin katılımıyla icra edilecek.
Tatbikatın temel amacının deniz güvenliğini artırmak, ticari gemilerin ve tankerlerin korunmasını sağlamak ve deniz terörizmiyle mücadelede koordinasyonu geliştirmek olduğu açıklandı. İran, Rusya ve Çin söz konusu tatbikatı 2019’dan bu yana her yıl düzenli olarak gerçekleştiriyor.
Diplomasi mi, Savaş mı?
Washington–Tahran hattında diplomasi sürerken, sahadaki askeri hareketlilik ve İsrail’deki güvenlik toplantıları bölgedeki tansiyonu daha da yükseltti. ABD basınında yer alan “haftalar sürebilecek tam teşekküllü operasyon” iddiası, Orta Doğu’da yeni ve geniş çaplı bir çatışma ihtimalini yeniden gündeme taşıdı.
Resmi makamlardan henüz doğrulama gelmemiş olsa da, hem diplomatik temaslar hem de askeri hazırlıklar bölgenin kritik bir eşikte olduğunu gösteriyor. Önümüzdeki günlerde müzakere sürecinin seyri, savaş ve diplomasi arasındaki ince çizginin hangi yöne evrileceğini belirleyecek.
