Tayvan ile Çin arasındaki gerilim, diplomatik ve askeri boyutlarıyla yeniden küresel gündemin merkezine oturdu. Tayvan lideri Lai Ching-te’nin Afrika turunun engellenmesi ve eş zamanlı olarak Güney Çin Denizi’nde gerçekleştirilen kritik bir ziyaret, uluslararası dengeleri sarsan gelişmeler olarak öne çıktı.
Afrika Ziyareti Uçuş İzinleri Nedeniyle Ertelendi
Lai Ching-te’nin Tayvan’ın Afrika’daki müttefiki Esvatini’ye yapmayı planladığı resmi ziyaret, Seyşeller, Mauritius ve Madagaskar hava sahalarındaki uçuş izinlerinin iptal edilmesi nedeniyle ertelendi.
Konuyla ilgili ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, söz konusu ülkelerin Çin’in etkisi altında hareket ettiği iddia edildi. Açıklamada, “Bu durum Pekin’in Tayvan’a ve destekçilerine yönelik sindirme kampanyasının bir parçasıdır” ifadelerine yer verildi.
Pekin’den Sert Yanıt: “Asılsız Suçlama”
ABD’nin açıklamalarına Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun’dan yanıt geldi.
Guo, Washington’un eleştirilerini “asılsız suçlamalar” olarak nitelendirerek, Çin’in ulusal egemenliğini koruma hakkını savundu. Açıklamada, ABD’nin gerçekleri çarpıttığı ve uluslararası kamuoyunu yanıltmaya çalıştığı ifade edildi.
Trump–Şi Görüşmesi Öncesi Kritik Süreç
Tüm bu gelişmeler, Donald Trump ile Şi Cinping arasında önümüzdeki ay gerçekleşmesi beklenen kritik zirve öncesine denk geldi.
Uzmanlar, yaşanan krizin iki ülke arasındaki diplomatik temasları doğrudan etkileyebileceğini ve görüşmenin gündeminde Tayvan meselesinin önemli bir yer tutacağını belirtiyor.
Tayvan’dan Tartışmalı Adaya Kritik Ziyaret
Öte yandan Tayvan, Güney Çin Denizi’ndeki egemenlik tartışmalarını yeniden alevlendiren bir adım attı. Tayvan Deniz İşleri Konseyi Bakanı Kuan Bi-ling, Spratly Takımadaları’nda yer alan ve Tayvan kontrolündeki Taiping Adası’nı ziyaret etti.
Bu ziyaret, yedi yıl aradan sonra bir Tayvanlı bakanın adaya gerçekleştirdiği ilk resmi temas olarak kayıtlara geçti.
Tatbikatlar ve Askeri Mesaj
Ziyaret sırasında Tayvan Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından çeşitli tatbikatlar düzenlendi. Senaryo kapsamında, çağrılara yanıt vermeyen şüpheli bir kargo gemisine yönelik baskın ve gemiye çıkış operasyonları simüle edildi.
Ayrıca insani yardım ve kurtarma tatbikatları da gerçekleştirilirken, Tayvan Savunma Bakanlığı’na ait bir C-130 nakliye uçağının operasyona katıldığı bildirildi.
Tartışmalı Ada: Uluslararası Hukuk Krizi
Yaklaşık 0,51 kilometrekare büyüklüğündeki Taiping Adası üzerinde Çin, Filipinler ve Vietnam hak iddia ediyor.
2016 yılında Daimi Tahkim Mahkemesi tarafından verilen kararda, adanın hukuki statüsünün “ada” değil “kaya” olduğu belirtilmişti. Bu karar, Tayvan’ın bölgedeki Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) iddialarını zayıflatmıştı.
Tayvan yönetimi ise kararı tanımadığını açıklayarak, sürecin dışında bırakıldığını ve haklarının ihlal edildiğini savunmuştu.
Bölgede Gerilim Tırmanıyor
Uzmanlara göre, Tayvan liderinin ziyaretinin engellenmesi ve eş zamanlı olarak tartışmalı adaya yapılan bu ziyaret, Güney Çin Denizi’nde tansiyonu daha da yükseltebilir.
ABD-Çin hattında artan gerilim, yalnızca bölgesel değil küresel ölçekte de siyasi ve askeri dengeleri etkilemeye devam ediyor.
