AB'den Kritik Gözden Geçirme Raporu
AB Dış İlişkiler Servisi tarafından hazırlanan ve bakanlara sunulan gizli olmayan ancak dikkatle izlenen gözden geçirme raporu, oldukça net ifadeler içeriyor. Raporda, İsrail’in AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın 2. maddesi kapsamındaki insan hakları yükümlülüklerini ihlal ettiğine dair “işaretler” bulunduğu kaydedildi.
Söz konusu 2. madde, AB ile bir ülke arasında kurulacak ilişkilerin “insan haklarına ve demokratik ilkelere saygı temelinde yürütüleceği” hükmünü içeriyor. Bu madde, anlaşmanın “temel bir unsuru” olarak kabul ediliyor ve ihlali, iş birliğini sorgulanabilir hale getiriyor.
İsrail’e Yaptırım Gündemde mi?
Raporda yer alan tespitler, İsrail’e yönelik otomatik bir yaptırım anlamı taşımıyor. Ancak özellikle son Gazze saldırılarından sonra AB içerisinde İsrail'e yönelik daha sert adımlar atılması gerektiğini savunanların oranı hızla artmış durumda. Siyasi yaptırımlar için oybirliği gerekirken, anlaşmanın ticari ayağının askıya alınması için nitelikli çoğunluk yeterli olacak.
Bu durum, Brüksel’deki toplantının İsrail’in ticari ayrıcalıklarını riske atabilecek potansiyel sonuçlar doğurabileceği anlamına geliyor.
Toplantıda Karar Beklenmiyor, Ancak Sinyal Güçlü
AB dışişleri bakanlarının yarınki toplantıda nihai bir karar alması beklenmese de, raporun resmi gündeme taşınması bile önemli bir diplomatik mesaj olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, bunun İsrail ile ilişkilerde “kırılma anı” yaratabileceğini, Avrupa kamuoyunun da artık çifte standart algısından rahatsız olduğunu vurguluyor.
AB’de Tek Ses Yok, Ancak Eleştiriler Artıyor
Her ne kadar Avrupa Birliği, İsrail’e yönelik ortak bir tutum oluşturmakta zorlanıyor olsa da, hem kamuoyunda hem de bazı üye devletlerde İsrail’e yönelik daha güçlü eleştiriler yükseliyor. İsrail'in Gazze ve Batı Şeria'daki politikaları, insan hakları ve uluslararası hukuk açısından AB’nin temel değerleriyle çeliştiği gerekçesiyle yoğun eleştiriler alıyor.
