8 milyon kişi şeker hastası, ya siz?

Akşam'dan Seren Aksüs'ün yazısı...

Uluslararası Diyabet Federasyonu rakamlarına göre dünyada 415 milyon yetişkin diyabet hastası var. Bu sayı 2040 yılında 642 milyona çıkacak… Avrupa’da diyabetin en hızlı arttığı ülke Türkiye… Peki bu hastalıktan nasıl korunursunuz? Ya da zaten diyabet hastasıysanız nasıl beslenmelisiniz? Yanıtları yazıda…

Diyabet hastaları sayısı bakımından ülkemiz, Rusya ve Almanya’nın ardından üçüncü sırada… Ülkemizde 8 milyon üzerinde diyabetli var. Siz de bunlardan biri olabilirsiniz. Çünkü şeker hastası olanların 3’te biri bunun farkında değil. Yani 2 milyon kişi diyabetli olduğunu bilmeden yaşıyor. Toplumumuzda diyabet hastalığı görülme sıklığı yüzde 7,6’dan, yüzde 13,4’e tam 2 kat arttı. Fakat alınan tedbirler ve eğitim yeterli değil. Halkımızın şeker hastalığı konusundaki bilinç düzeyi çok düşük. Şekerli gıda tüketimi oldukça yüksek. Hem yetişkinler hem çocuklar hiç çekinmeden şekerli gıdaları çokça tüketiyorlar. Çocukluk çağından başlayan kilo sorunları diyabete davetiye çıkartıyor.

SIK İDRAR VE SUSAMA

Şeker hastalığının en tipik belirtisi, sık idrara çıkma ve sıklıkla susama, ağız kuruluğudur. Özellikle gece idrara çıkma, uykudan uyanarak gitme ihtiyacı hissetme belirtilerden biridir. Ailesinde diyabet olan kişiler bunu fark edebilir. Lakin sağlık farkındalığı az olan bireylerde rahatlıkla gözden kaçabilir. Bu yüzden ani açıkma, yemek sonrası uyku hali, çabuk sinirlenme, uzun süre aç kalındığında elde ayakta uyuşma, göz kararması oluyorsa bilin ki şeker hastası adayısınız. Diyabetli olup olmadığınızı anlamanın en doğru yolu, doktor muayenesi sonrası tahlillerinizi yaptırmanızdır. Açlık kan şekeri haricinde, 3 aylık kan şekeri ortalamanıza, tokluk şekerinize ve insulin değerlerinize baktırmanızda fayda var. Vücudunuzun şekerli gıdayla karşılaştığında ne tepki verdiğini ölçmeniz ve bunu bir doktora yorumlatmanız gerekir.

NASIL BESLENELİM?

Öğün sayısı sık ve fazla, günde 5-8 öğün yenilen, 2-4 kez ara öğün içeren bir beslenme planı oluşturulması şeker hastaları için en sağlıklı yöntemdir. Kan şekerinin sıklıkla düşme riskine karşın, ara öğünle tedbir alınır. Beslenmesinden şekerli ve şeker oranı yüksek besinler çıkartılır. Mevcut kalori bireyin aktiflik ve hareket seviyesine göre belirlenir. Birey ideal kilosundan fazla ise azaltacak bir diyabet diyeti düzenlenebilir.

GLİSEMİK İNDEKS ÖNEMLİ

Besinlerin kan şekerini yükseltme hızına Glisemik İndeks denir. Çay şekeri ve bu şeker içeren gıdaların kan şekerini hızlı, hatta gereğinden fazla yükselttiği beklenen bir gerçektir. Ama bazı sebzelerin ve meyvelerinde kan şekerini aynı çay şekeri gibi hızlı yükselttiğini bilmeniz gerekir. Şeker hastasıysanız aşağıdaki sebze ve meyveleri tüketirken dikkat etmeniz gerekir. Burada porsiyon kontrolünü sağlayarak, kan şekerinizi dengede tutabilirsiniz. Yoğun şeker içeren, kan şekerini hızlı yükselten bu besinleri nadiren tüketmeniz en doğrusu olacaktır.

DİYABETİN BELİRTİLERİ

- Sık idrara çıkma

- Çok su içme

- Ağız kuruluğu

- Ani acıkma

- Ani sinirlenme

- Yemek sonrası uyku hali

- Göz kararması

- Soğuk terleme

- Bel bölgesi yağlanma

G.İ YÜKSEK MEYVELER

- Muz

- İncir

- Üzüm

- Hurma

- Kavun

- Karpuz

G.İ YÜKSEK SEBZELER

- Patates

- Havuç

- Bezelye

- Mısır

BU BESİNLERE DİKKAT

Çok az tüketmeniz veya hiç tüketmemeniz gereken besinler


- Pasta

- Şeker,

- Reçel,

- Bal,

- Pekmez

- Börek,

- Poaça,

- Kek

- Her türlü beyaz un ürünü

- Pilav, makarna, un, nişasta, alkollü içecekler, kolalı içecekler

BUNLARI SIK YİYİN

Hemen hergün sıkça tüketmeniz gerekenler besinler

Peynir, yumurta

Yoğurt, ayran, cacık

Salata

Et, tavuk, balık

Seren AKSÜS / Akşam