Koronavirüs salgınının ülkemizde de görülmesi ve sosyal mesafe kurallarının yaygınlaşması çalışma hayatında da önemli değişikliklere yol açtı. İbn Haldun Üniversitesi (İHÜ) Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Yeliz Bozkurt Gümrükçüoğlu, bu sürecin işçi ve işverenler açısından çeşitli hukuki sorunlara yol açabileceğine işaret ederek, önemli bilgiler paylaştı.
İş hukukunda feshin son çare olması gerektiğinin temel ilke olarak kabul edildiğini hatırlatan Gümrükçüoğlu,” Öncelikle iş ilişkisinin devamını sağlayabilecek önlemlere başvurulması esastır. Bu kapsamda; kısa çalışma, telafi çalışması, ücretli yıllık izin, çalışma koşullarında değişiklik yapılarak esnek çalışma modellerine geçilmesi ve ücretsiz izin akla ilk gelen yöntemlerdir. Ancak bunlar içerisinde de kanaatimce son başvurulması gereken ücretsiz izin uygulaması veya zorlayıcı sebeple iş sözleşmesinin kendiliğinden askıya alınması halidir. Zira bu iki halde de ücreti ile geçimini sağlayan işçi bakımından ciddi bir ekonomik güçlükle karşılaşılacaktır” dedi. Ücretsiz izin uygulamasının işverenlerce tek taralı olarak alınabilecek bir karar olmadığının altını çizen Gümrükçüoğlu, bu uygulamanın çalışan rızası alınmadan hayata geçirilemeyeceğini vurguladı. Belirtilen usullere uymayan veya makul süreyi aşan ücretsiz izin uygulamalarının işçiye haklı fesih imkânı verebileceğini söyleyen Gümrükçüoğlu, çalışanların bu durumda ihbar, kıdem tazminatı ve iş güvencesi varsa işe iade talebinde bulunabileceklerini anlattı.
Karantinadaki çalışanların durumu ne olacak?
Karantina uygulamasına tabi tutulan çalışanlarla ilgili sürece de açıklık getiren Gümrükçüoğlu, yapılan testlerde pozitif olduğu tespit edilen, karantinaya alınan çalışanların veya tanı aşamasında olanların; yetkili kuruluş tarafından verilen istirahat raporu ile geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabileceklerini ifade etti. Gümrükçüoğlu, bu durumda işverenlerin aksi kararlaştırılmış olmadıkça ücret ödeme ve SGK prim günü bildirme yükümlülüğü bulunmadığını kaydetti. Gümrükçüoğlu, “Buna karşılık temas nedeniyle risk taşıyan, hastalık belirtisi göstermediği için istirahat raporu verilmeksizin karantina altına alınan kimseler geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanamayacaklardır. Bu kimseler açısından işveren koşullara göre ücretli izinli sayma, hak kazanılmış yıllık izinleri varsa izne çıkarma, telafi çalışması, evden çalışmaya geçme veya ücretsiz izin vb. uygulamalara başvurabilir” dedi.
İş hukukunda feshin son çare olması gerektiğinin temel ilke olarak kabul edildiğini hatırlatan Gümrükçüoğlu,” Öncelikle iş ilişkisinin devamını sağlayabilecek önlemlere başvurulması esastır. Bu kapsamda; kısa çalışma, telafi çalışması, ücretli yıllık izin, çalışma koşullarında değişiklik yapılarak esnek çalışma modellerine geçilmesi ve ücretsiz izin akla ilk gelen yöntemlerdir. Ancak bunlar içerisinde de kanaatimce son başvurulması gereken ücretsiz izin uygulaması veya zorlayıcı sebeple iş sözleşmesinin kendiliğinden askıya alınması halidir. Zira bu iki halde de ücreti ile geçimini sağlayan işçi bakımından ciddi bir ekonomik güçlükle karşılaşılacaktır” dedi. Ücretsiz izin uygulamasının işverenlerce tek taralı olarak alınabilecek bir karar olmadığının altını çizen Gümrükçüoğlu, bu uygulamanın çalışan rızası alınmadan hayata geçirilemeyeceğini vurguladı. Belirtilen usullere uymayan veya makul süreyi aşan ücretsiz izin uygulamalarının işçiye haklı fesih imkânı verebileceğini söyleyen Gümrükçüoğlu, çalışanların bu durumda ihbar, kıdem tazminatı ve iş güvencesi varsa işe iade talebinde bulunabileceklerini anlattı.Karantinadaki çalışanların durumu ne olacak?
Karantina uygulamasına tabi tutulan çalışanlarla ilgili sürece de açıklık getiren Gümrükçüoğlu, yapılan testlerde pozitif olduğu tespit edilen, karantinaya alınan çalışanların veya tanı aşamasında olanların; yetkili kuruluş tarafından verilen istirahat raporu ile geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabileceklerini ifade etti. Gümrükçüoğlu, bu durumda işverenlerin aksi kararlaştırılmış olmadıkça ücret ödeme ve SGK prim günü bildirme yükümlülüğü bulunmadığını kaydetti. Gümrükçüoğlu, “Buna karşılık temas nedeniyle risk taşıyan, hastalık belirtisi göstermediği için istirahat raporu verilmeksizin karantina altına alınan kimseler geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanamayacaklardır. Bu kimseler açısından işveren koşullara göre ücretli izinli sayma, hak kazanılmış yıllık izinleri varsa izne çıkarma, telafi çalışması, evden çalışmaya geçme veya ücretsiz izin vb. uygulamalara başvurabilir” dedi.
