Ajansın İran’a Erişimi Sıfırlandı
25 Haziran’da Meclis’te kabul edilen yasaya göre, UAEA’nın İran’a yönelik tüm denetim mekanizmaları askıya alınacak. Yasaya gerekçe olarak, ABD ve İsrail'in son dönemde İran’daki nükleer tesislere düzenlediği saldırıların UAEA tarafından kınanmamış olması gösterildi. Kurumla Tahran arasında daha önce gerginleşen ilişkiler, UAEA Başkanı Rafael Grossi’nin ülkeye girişinin yasaklanmasıyla kopma noktasına gelmişti.
AFP’ye konuşan UAEA yetkilileri, müfettişlerin fiziksel olarak tehdit edilmediğini ancak nükleer santrallere erişimlerinin tamamen engellendiğini doğruladı. Bu adım, İran’ın nükleer faaliyetlerinin Birleşmiş Milletler denetiminden çıkarılması anlamına geliyor.
Uranyum Zenginleştirme ve Yeni Belirsizlikler
İran’ın geçtiğimiz aylarda yüzde 60 oranında uranyum zenginleştirdiği bilgisi uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırmıştı. ABD ve İsrail’in füze saldırılarının ardından başlayan gerilimin kısmen sönümlendiği bir dönemde alınan bu karar, nükleer programın geleceği açısından ciddi belirsizlikleri beraberinde getiriyor.
İsrail ve ABD'den Sert Tepki
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, karara sert tepki göstererek, İran’ı “uluslararası sorumluluklardan kaçmakla” suçladı. Saar, İngiltere, Fransa ve Almanya’ya çağrıda bulunarak, 2015 nükleer anlaşması öncesindeki Birleşmiş Milletler yaptırımlarının yeniden devreye sokulmasını istedi. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tammy Bruce da İran’ın UAEA ile işbirliğini durdurmasını “kabul edilemez” olarak nitelendirdi.
Fordo Tesisine Ağır Hasar: İran Geriye Mi Gitti?
Diğer yandan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin Fordo nükleer tesisine gerçekleştirdiği hava saldırısının “ciddi ve ağır hasar” bıraktığını itiraf etti. Daha önce tesisin temel unsurlarının zarar görmediğini ileri süren İranlı yetkililerin bu açıklaması, Pentagon’un yeni değerlendirmeleriyle örtüşüyor. ABD Savunma Bakanlığı, İran’ın nükleer programında 1 ila 2 yıllık bir geri düşüş yaşandığını tahmin ettiklerini duyurdu.
