Fibromiyalji belirtileri nelerdir? Korunmak için neler yapılmalı?

Bireyin yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir hastalık olan fibromiyalji, özellikle son dönemde adını sıkça duyduğumuz hastalıklardan biri... Fibromiyalji bireyin kas iskelet sistemini etkilerken, uzun süreli olabilmektedir. Yaygın kas ağrıları, yorgunluk, halsizlik, bitkin olma durumu, uykuda düzensizlikler gibi çeşitli problemleri de beraberinde getiren fibromiyaljinin tespiti için pek çok tetkik yapılması gerekmektedir.

Fibromiyalji nedir?

Fibromiyalji, kas-iskelet sisteminde meydana gelen bir hastalıktır. Latince'de fibro- fibröz doku, Yunanca myo- kas, Yunanca algos- ağrı anlamına gelmektedir. Bu hastalık durumunda özellikle sırt, boyun, omuzlar ve kalçalarda belirgin olmak üzere yaygın kas-eklem ağrısı, yorgunluk, sabah tutukluğu gibi problemler görülür. Tedavisi uzun bir süreç gerektirdiği için hem iş gücü kaybına, hem de ilaç tedavi masrafları açısından bireyleri olumsuz yönde etkiler.

Neden olur?

Bu hastalığın nedenleri günümüzde tam olarak bilinmemektedir. Ancak geçmiş vakalara göre daha çok hasas yapıda olan ve her şeyden çabuk etkilenen kişilerde görülmektedir. Özellikle sürekli ofis ortamında ve yoğun baskı ve stres altında çalışanlar bu hastalığa tutulmaktadır. Yine önemli olarak kadınlarda ve genç erişkinlerde daha fazla görüldüğü gözlemlenmektedir. Kadınlarda fibromiyalji hastalığı özellikle menopoz döneminde artış göstermektedir. Fibromiyalji için risk faktörleri arasında aile öyküsü olanlar da yer almaktadır. Bu gruptakilerde hastalık daha sık görülmektedir. Ayrıca uyku düzeni bozuk olanlar ve romatizmal hastalıkları bulunanlar risk grubunda yer almaktadır.

Fibromiyaljinin daha fazla kadınlarda görülmesinin nedenleri arasında hormonal değişimlerin daha fazla yaşanması olarak görülmektedir. Adet dönemlerinde ve menopoz dönemlerinde hormonal değişimler yaşayan kadınlarda bu durumlar stres, kaygı gibi durumlara neden olabilmektedir. Bu durumlar hastalığın yaşanmasına uygun zemin ortaya çıkarmaktadır.

Belirtileri nelerdir?

Fibromiyalji belirtilerine bakıldığında tespiti iyi yapmak gerekmektedir. Genellikle bu hastalığa yakalananlar ağrılarının vücudun bir yerinden başlayıp yayıldığını söylemektedir. Bu ağrılar genellikle yanıcı, sızlayıcı ağrılardır. Uyku bozukluğu da hastalığın belirtilerinden biridir. Düzensiz uykudan dolayı bireyin duygu durumunda değişimler yaşanabilmektedir. Bunların yanı sıra dengesizlik hissi, karın ağrısı ve tuvalete çıkma alışkanlıklarında değişiklik gibi belirtiler de hastalarda görülebilmektedir.

Hastalarda bu belirtilerin tamamı bir anda görülmeyebilir ya da belirtiler kişiden kişiye değişebilir. Ancak büyük çoğunlukta ana belirti ağrıdır.

Nasıl teşhis edilir?

Fibromiyalji teşhisi zor olan bir hastalıktır çünkü bu hastalığa özgü bir test bulunmamaktadır. Ancak bu hastalıkta belirtilerin uzun süredir devam ediyor olması gerekmektedir. En az 12 noktada (ensede baş-boyun geçiş noktası, önde iman tahtasının yanı, omuz başları, dirsek dış yüzü, kürek kemiğinin iç yüzleri, bel kalça geçiş noktası, kalçada dış yan dış, diz iç kısımları vb.) ağrıya hassas olunması temel şarttır. Hastanın şikayetlerinin yanı sıra yapılacak tetkikler de hastalığın belirlenmesinde önemlidir.

Hastalığın teşhisinde birden çok branştan destek almak gerekmektedir. Romatoloji ve fizik tedavi başvurulması gereken branşların başında gelmektedir. Devamında doktor yönlendirmesiyle çeşitli branşlardan yararlanılabilir.

Korunmak için neler yapılmalı?

Fibromiyaljiden korunmak için hava koşullarına uygun giyinmek, havasız ortamlardan kaçınmak, hava akımlarından uzak durmak, sigara içilen ortamlardan uzak durmak, stresten kaçınmak ve mücadele etmeyi öğrenmek, sağlıklı beslenmek, dinlenme saatlerinden verim almak, çalışılan ortamın düzenlenmesi, spor yapmak,