Danıştay 10. Dairesi, Ayasofya'nın camiden müzeye dönüştürülmesine dair 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davayı görüştü. Duruşma az önce sonra erdi. Danıştay, kararını 15 gün içinde açıklayacak.
DURUŞMADAN NOTLAR
CNN TÜRK muhabiri Mustafa Berber, konuyla ilgili şu bilgileri verdi:
"Duruşma yaklaşık 17 dakika sürdü. Ayasofya başvurusuna ilişkin danıştay 10. dairesi kararını daha sonra açıklamak üzere duruşmayı bitirdi. Danıştay, kararını 15 gün içinde açıklayacak.
Başvuruyu yapan Sürekli Vakıflar Tarihi Eserler ve Çevreye Hizmet Derneği avukatı savunmasını yaptı. Dosyaya ek olarak sunacağı maddeleri sıraladı.
Dernek başkanı tarafından da savunmalar yapıldı ve savunmada vakıfların bir kanunu olduğunu belirtti. O kapsamda da bu davada Ayasofya'nın tekrar ibadete açılması gerektiğini söyledi.
Cumhurbaşkanlığı avukatı ise 'mahkemenin vereceği karara saygılıyız, takdir mahkemenindir.' dedi.
Danıştay savcısı, 'Zaman aşımı söz konusu değildir, o tarihte günümüzdeki vakıflar kanunu henüz yürürlüğe girmemiştir. Eski mevzuata göre işlem tesis edilmiştir. Yönetim bakanlar kuruluna aittir.' denildi. O tarih itibariyle işlem hukuka uygundur. denildi. İmza konusuyla ilgili de 'Atatürk'ün 5 bakanlar kurulunda da aynı imzası vardır.' denildi. Duruşma savcısı 'Karar vermek bakanlar kurulunun kararıdır' dedi. Duruşma savcısı, bakanlar kurulunun yani ibadete tekrar açılma kararının bakanlar kurulu tarafından verilebileceğini, başvurunun ise reddedilmesi istedi.
YARGISAL SÜREÇLER
Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği, Ayasofya için ilk olarak 2005'te Danıştay'a dava açmıştı. Dernek, 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararının iptali ve yürütmenin durdurulmasını istemişti.
Danıştay 10. Dairesi, 24 Haziran 2005'te söz konusu Bakanlar Kurulu kararının yürütmesini durdurma istemini reddetmişti. Daire 2008'de ise Ayasofya Camisi'nin müze olarak kullanılmasında hukuka aykırılık bulunmadığına işaret ederek, davayı reddetmişti. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, Dairenin bu kararını onamıştı. Dernek, 2016'da tekrar Danıştay'a dava açmıştı.
Derneğin Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı bireysel başvuru hakkında ise 2018'de karar verilmişti. Yüksek Mahkeme, Ayasofya'nın namaz kılınması için ibadete açılması yönündeki talebin reddedilmesi nedeniyle din ve vicdan hürriyetinin ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvuruyu, "incelenmeksizin kişi bakımından yetkisizlik" nedeniyle kabul edilemez bulmuştu.
