Avrasya Bir Vakfı tarafından düzenlenen Cumartesi Sohbetleri, Türk dünyasının ortak kaderi, stratejik vizyonu ve geleceğine dair önemli mesajların verildiği anlamlı bir programa ev sahipliği yaptı. “Türk Devletleri Teşkilatı ve Türk Dünyası ile Münasebetler” başlığıyla gerçekleştirilen programa, T.C. Son Başbakanı ve Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Aksakallar Heyeti Başkanı Binali Yıldırım konuk oldu. Yoğun katılımla gerçekleşen program, akademisyenlerden sivil toplum temsilcilerine, kanaat önderlerinden basın mensuplarına kadar geniş bir katılımcı kitlesini bir araya getirdi.
“Bugün Tarihi Bir Ana Tanıklık Ediyoruz”
Programın açılış konuşmasında, Türk dünyası açısından kritik bir dönemeçte bulunulduğu vurgulanarak, Sayın Binali Yıldırım’ın katılımının toplantıya ayrı bir anlam ve tarihî bir değer kattığı ifade edildi. Dünyanın yeni bir döneme girdiğine dikkat çekilen konuşmada, özellikle bölgesel ve küresel dengelerde yaşanan hızlı değişimlerin Türk dünyası açısından yeni sorumluluklar doğurduğu belirtildi.
Konuşmada, Türk milletinin tarihsel olarak yüzünü her zaman doğuya, yani kendi köklerine ve medeniyet havzasına çevirdiği ifade edilerek, bu yönelişin bugün Türk Devletleri Teşkilatı çatısı altında somut bir karşılık bulduğu vurgulandı.
İstiklal Marşı ve Duygusal Anma
Program, İstiklal Marşı’nın hep birlikte okunmasıyla devam etti. Ardından, vefatının yıl dönümü dolayısıyla büyük şair ve fikir adamı Dilaver Cebeci rahmetle anıldı. Cebeci’nin “Birlik Çağrısı” adlı şiirinden dizeler okunarak Türk milletinin birlik, beraberlik ve kardeşlik ruhuna güçlü bir vurgu yapıldı. Okunan dizelerde, Türk’ün Türk’e küsmesinin kabul edilemez olduğu, ayrışmanın değil kenetlenmenin bu çağın en büyük sorumluluğu olduğu mesajı ön plana çıktı. Katılımcılar, başta Dilaver Cebeci olmak üzere tüm dava ve fikir büyükleri için dualar etti.
Turan Coğrafyası ve Ortak Kader Vurgusu
Konuşmalarda, Altaylar’dan Balkanlar’a uzanan geniş Türk coğrafyasının, yalnızca coğrafi bir alan değil; aynı zamanda ortak tarih, kültür ve inançla yoğrulmuş bir gönül birliği olduğu vurgulandı. Türk Devletleri Teşkilatı’nın bu gönül birliğini kurumsal bir yapıya dönüştürdüğü ifade edildi. Bu kapsamda, 12 Kasım 2021 tarihinden itibaren Türk Devletleri Teşkilatı Aksakallar Heyeti Başkanlığı görevini yürüten Binali Yıldırım’ın, Türk dünyasının birlik ve dayanışma sürecindeki rolüne dikkat çekildi.
Panel Bölümü ve Ortak Akıl Mesajı
Programın devamında Avrasya Bir Vakfı Başkanı Şaban Gülbahar ve Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi (ASAM) Başkanı Dr. Eray Güçlüer kürsüye davet edildi. Güçlüer Türk dünyasının geleceğinin yalnızca siyasi değil; aynı zamanda ekonomik, kültürel ve stratejik boyutlarıyla ele alınması gerektiğini vurguladı.
“Türk Milleti Yeni Bir Yolun Yolcusudur”
Güçlüer; Türk Yüzyılı vizyonuna güçlü bir inanç dile getirilirken; ilim, teknoloji, savunma sanayi, ekonomi ve kültür alanlarında Türk dünyasının küresel ölçekte daha etkin bir rol üstleneceği vurguladı. Türk Devletleri Teşkilatı’nın 2009 yılında Nahçıvan Anlaşması ile başlayan sürecinin, bugün çok daha güçlü bir yapıya kavuştuğu belirtilerek, bu yapının gelecekte daha da derinleşeceği ifade edildi.
Binali Yıldırım: “Ortak Türk Tarihi Olmadan Türk Dünyasının Geleceğini İnşa Edemeyiz”
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Aksakallar Konseyi Başkanı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin son Başbakanı Binali Yıldırım, Avrasya Bir Vakfı tarafından düzenlenen programda yaptığı kapsamlı konuşmada, Türk dünyasının geçmişten bugüne uzanan tarihsel serüvenini, ortak kimlik arayışını ve geleceğe yönelik stratejik hedeflerini tüm boyutlarıyla ele aldı.
Konuşmasına, ele alınan konunun kapsamının büyüklüğüne dikkat çekerek başlayan Yıldırım, Türk Devletleri Teşkilatı ve Türk dünyasıyla ilişkiler başlığının birkaç saatlik bir sunumla dahi anlatılamayacak kadar geniş olduğunu vurguladı. Türk tarihinin milattan önce 3’üncü yüzyıla kadar uzandığını belirten Yıldırım, bu sürecin sağlıklı biçimde değerlendirilebilmesi için “aylar değil, yıllar” gerektiğini ifade etti.
“Ortak Türk Tarihinde Henüz Tam Bir Mutabakat Yok”
Binali Yıldırım, bugün dahi Türk dünyasında ortak tarih konusunda tam bir uzlaşı sağlanamadığını dile getirerek, bu eksikliğin Türk Devletleri Teşkilatı Aksakallar Konseyi tarafından önemli bir girişimle ele alındığını söyledi. Geçtiğimiz Gebele Zirvesi’nde, ortak Türk tarihinin yeniden ele alınması ve tartışmalı alanların uzman akademisyenler tarafından değerlendirilmesi yönünde mutabakata varıldığını açıklayan Yıldırım, bu çalışmanın Türk dünyasının geleceği açısından hayati öneme sahip olduğunu vurguladı.
Bu kapsamda başlatılan Ortak Türk Tarihi Çalışmasında tüm Türk devletlerinden temsilcilerin, tarih akademisyenlerinin ve uzmanların yer aldığını ifade eden Yıldırım, Türk Akademisi’nin bu süreçte kilit rol oynadığını belirtti. Merkezi Kazakistan’ın Astana kentinde bulunan Türk Akademisi’nin, akademik çalışmalar yürüttüğünü ve doktora yapan akademisyenlere hem bilimsel hem de mali destek sağladığını aktardı.
Ortak Alfabe Tamamlandı, Sırada Zor Olan Var
Yıldırım, Türk dünyasında daha önce ortak alfabe konusunda iki yıllık bir çalışma yürütüldüğünü ve bu sürecin başarıyla tamamlandığını hatırlattı. Bugün gelinen noktada 34 harften oluşan, Latin alfabesi esaslı ortak bir alfabenin ortaya çıktığını belirten Yıldırım, asıl zorlu sürecin ortak tarih çalışması olduğunu söyledi.
Tarihte Kiril alfabesine geçişin Türk dünyasının dil birliğini kopardığını ifade eden Yıldırım, bu sürecin yaklaşık 70 yıl sürdüğünü ve Türk halklarının birbirleriyle iletişiminin neredeyse imkânsız hale geldiğini dile getirdi. Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla birlikte Türk devletlerinin yeniden bağımsızlıklarını kazandığını hatırlatan Yıldırım, bu dönemin Türk dünyası için yeni bir başlangıç olduğunu vurguladı.
170 Milyonluk Güç, 4,5 Milyon Kilometrekarelik Coğrafya
Türk Devletleri Teşkilatı’nın bugün 5 asıl, 3 gözlemci olmak üzere 8 üyeye sahip olduğunu belirten Yıldırım, asıl üyelerin Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan; gözlemci üyelerin ise Türkmenistan, Macaristan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti olduğunu söyledi.
Bu yapının yaklaşık 170 milyon nüfusu ve 4,5 milyon kilometrekarelik bir coğrafyayı kapsadığını ifade eden Yıldırım, Balkanlar’dan Baykal Gölü’ne uzanan bu alanın dünya nüfusunun yüzde 70’inden fazlasının yaşadığı stratejik bir kuşak olduğunu dile getirdi.
“Türkler Olmadan Dünya Tarihi Yazılamaz”
Konuşmasının önemli bir bölümünü Türk tarihine ayıran Yıldırım, Türklerin devlet kurma geleneğinin insanlık tarihinin en eski örneklerinden biri olduğunu vurguladı. Asya Hun İmparatorluğu’ndan başlayarak Mete Han’ın kurduğu onlu ordu sistemi, Avrupa Hunları ve Atilla, Göktürkler, Uygurlar, Karahanlılar, Selçuklular, Altın Orda, Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti’ne uzanan tarihsel çizgiyi ayrıntılarıyla anlattı.
Türklerin askeri disiplininin ve devlet geleneğinin binlerce yıllık bir süreklilik taşıdığını belirten Yıldırım, bu geleneğin modern Türk Silahlı Kuvvetleri’nin temelini oluşturduğunu ifade etti.
Ekonomide Büyük Potansiyel, Zayıf Entegrasyon
Türk Devletleri Teşkilatı ülkelerinin dünya nüfusundaki payının yüzde 3, dünya ekonomisindeki payının ise yalnızca yüzde 2 olduğunu belirten Yıldırım, toplam ekonomik büyüklüğün yaklaşık 2,2 trilyon dolar seviyesinde olduğunu söyledi. Buna rağmen Türk devletleri arasındaki ticaretin toplam ticaretin yalnızca yüzde 6’sı düzeyinde kalmasını eleştiren Yıldırım, bu durumun büyük bir kayıp anlamına geldiğini vurguladı.
“Ekonomik refahımızın yüzde 94’ünü Türk dünyası dışındaki ülkelerle paylaşıyoruz” diyen Yıldırım, iç ticaret oranının artırılması halinde yüz milyarlarca doların Türk coğrafyasında kalabileceğini ifade etti.
Aksakallar Konseyi: Siyaset Üstü Bir Yapı
Aksakallar Konseyi’nin resmi ve siyasi bir kurum olmadığının altını çizen Yıldırım, bu yapının Türk devlet geleneğindeki töre, kut ve aksakallık anlayışının modern bir yansıması olduğunu söyledi. Aksakalların, devlet ile toplum arasındaki nabzı tutan, sahadaki memnuniyet ve sorunları yönetime aktaran bir köprü görevi üstlendiğini belirtti.
“Türkiye Ağabeylik Değil, Eşitlik İstiyor”
Türkiye’nin Türk dünyasında öncü bir konuma sahip olduğunu ancak bunun bir vesayet ya da ağabeylik anlayışı olarak görülmesini istemediklerini vurgulayan Yıldırım, eşitlik temelinde bir birlik anlayışını savunduklarını dile getirdi. İstanbul’un ve Türkiye’nin Avrasya’nın merkezinde yer aldığını hatırlatan Yıldırım, Türkiye’nin 4 saatlik uçuş mesafesiyle 64 ülkeye ve 2,5 milyar insana ulaşabilen eşsiz bir konumda olduğunu söyledi.
“Birlik Olmadan Güçlü Olunmaz”
Konuşmasının sonunda birlik ve beraberlik vurgusu yapan Yıldırım, Türk dünyasının iç ve dış nifaklara karşı uyanık olması gerektiğini ifade etti. Türklerin emperyalist değil, adalet merkezli bir medeniyet kurduğunu belirten Yıldırım, vahşi kapitalizmin dünyayı huzursuzluğa sürüklediğini dile getirdi. “Farklılıklarımıza değil, benzerliklerimize odaklanmalıyız” diyen Yıldırım, Türk dünyasının geleceğinin birlikten geçtiğini vurgulayarak konuşmasını tamamladı. HİCRETHABER // AHMET CEKİN
Tahmini okuma suresi: 7 dakika.
