Rusya’nın ücra bir köyünde, rayların vidalarını sökerken yakalanan bir köylü sorgu odasındaydı.
Müfettiş: — Binlerce insanın canına kastettiğinin farkında mısın? Neden söküyorsun o vidaları?
Köylü: — Sadece bir vida, beyim... Oltama ağırlık yapması için lazım. Ben kimseye zarar vermem. Hem tüm köy böyle yapar; bir vidayı sökeriz, birini bırakırız. Fizik dersinde öğrendik, yük dağılır, tren devrilmez.
Müfettiş: — Delilik bu! Muhtar görmüyor mu bunu?
Köylü: — Görmez olur mu? Karakolun ve kendi evinin kilitlerini bile bu vidalardan yaptırdı. Bedava sonuçta...
Müfettiş: — Peki ya maaşınızı artırsak? Vazgeçer misiniz bu hırsızlıktan?
Köylü: — Mesele para değil, beyim; mesele alışkanlık. Adaleti ve ahlakı çocukken öğretmezseniz, büyüdüğümüzde cebimiz para görse de biz o vidaları sökmeye devam ederiz.
Müfettiş, bu cehaletten dehşete düşerek raporunu yazmak üzere başkente giden trene bindi. Camdan dışarıyı izlerken kendi kendine mırıldandı:
— Bu sefalet bir gün felakete yol açacak...
Tam o sırada ray kenarında elinde iki vida tutan küçük bir çocuk gördü. Çocuk gülümseyerek el sallıyordu. Müfettiş dehşetle bağırdı:
— Treni durdurun!
Ama artık çok geçti. Kulakları sağır eden metal çatırtısı duyuldu.
Çocuk ne fizik biliyordu ne de "bir söküp bir bırakma" kuralını. O sadece büyüklerinden gördüğünü yapmıştı; ancak yan yana iki vidayı birden sökmüştü.
Tren devrildi.
Cehaletin ektiği tohum, adaletsizliğin suladığı toprakta dev bir felaket olarak biçildi.
Suçlu kim?
Asıl suçlu;
Cehaleti normalleştiren toplum,
Çıkarı ahlakın önüne koyan düzen,
"Bir şey olmaz" kültürü,
Ve yanlışa sessiz kalan herkestir.
Çünkü bazı toplumlar bir anda çökmez.
Önce vidaları gevşer.
— Anton Çehov (atfedilen
Bugün geldiğimiz noktada okuduğunuz bu hikayeyi gelin yaşadığımız şu günlere koyun.
Bizim vidalarımız neler?
O vidaları kim yâda kimler gevşetiyor?
Ne dersiniz?
Yorumlarınızı bekliyorum.
Selâm ve dua ile
Bülent Ertekin
